Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Ιουλίου 2026 σχετικά με την εφαρμογή και υλοποίηση των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης ενόψει του πολιτικού φόρουμ υψηλού επιπέδου του 2026 (2025/2248(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–        έχοντας υπόψη το άρθρο 3 παράγραφος 5 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση και το άρθρο 208 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–        έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση του Συμβουλίου και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνερχομένων στο πλαίσιο του Συμβουλίου, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και της Επιτροπής, της 7ης Ιουνίου 2017, με τίτλο «Η νέα ευρωπαϊκή κοινή αντίληψη για την ανάπτυξη — Ο κόσμος μας, η αξιοπρέπειά μας, το μέλλον μας»^[1],

–        έχοντας υπόψη την απόφαση (ΕΕ) 2022/591 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 6ης Απριλίου 2022, σχετικά με γενικό ενωσιακό πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον έως το 2030[2],

–        έχοντας υπόψη την πρώτη εθελοντική επισκόπηση της υλοποίησης των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) από την ΕΕ, η οποία υποβλήθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στις 19 Ιουλίου 2023,

–        έχοντας υπόψη την έκθεση της Eurostat με τίτλο «Sustainable development in the European Union – monitoring report on progress towards the SDGs in an EU context – 2025 edition» (Βιώσιμη ανάπτυξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση — Έκθεση παρακολούθησης της προόδου επίτευξης των ΣΒΑ στο πλαίσιο της ΕΕ — έκδοση 2025), η οποία δημοσιεύτηκε στις 4 Ιουνίου 2025,

–        έχοντας υπόψη το ψήφισμα 70/1 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών με τίτλο «Να αλλάξουμε τον κόσμο μας: η Ατζέντα του 2030 για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη» (Ατζέντα 2030), το οποίο εγκρίθηκε στη σύνοδο κορυφής του ΟΗΕ για τη βιώσιμη ανάπτυξη στις 25 Σεπτεμβρίου 2015 στη Νέα Υόρκη και στο οποίο καθορίζονται οι ΣΒΑ,

–        έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του ΟΗΕ για τη βιολογική ποικιλότητα (UNCBD) και το παγκόσμιο πλαίσιο του Κουνμίνγκ-Μόντρεαλ για τη βιοποικιλότητα, που συμφωνήθηκε τον Δεκέμβριο του 2022, κατά τη 15η συνεδρίαση της Διάσκεψης των συμβαλλόμενων μερών της UNCBD,

–        έχοντας υπόψη το πλαίσιο Σεντάι για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών 2015-2030, που εγκρίθηκε από τα κράτη μέλη του ΟΗΕ κατά την τρίτη Παγκόσμια Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τη μείωση του κινδύνου καταστροφών στις 18 Μαρτίου 2015,

–        έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 12ης Μαΐου 2021, με τίτλο «Πορεία προς έναν υγιή πλανήτη για όλους — Σχέδιο δράσης της ΕΕ για μηδενική ρύπανση των υδάτων, του αέρα, και του εδάφους» (COM(2021)0400) και τα παραρτήματά της,

–        έχοντας υπόψη τη σύμβαση-πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (UNFCCC) και τη συμφωνία του Παρισιού, η οποία εγκρίθηκε στην 21η διάσκεψη των μερών της UNFCCC (COP21) στο Παρίσι στις 12 Δεκεμβρίου 2015,

–        έχοντας υπόψη την έκθεση των Ηνωμένων Εθνών για τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης για το 2025,

–        έχοντας υπόψη τη σύνοδο κορυφής για τους ΣΒΑ του 2023, που πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023, κατά τη διάρκεια της εβδομάδας υψηλού επιπέδου της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών,

–        έχοντας υπόψη τη Διάσκεψη για το Μέλλον που πραγματοποιήθηκε στις 22 και 23 Σεπτεμβρίου 2024 στη Νέα Υόρκη, τα αποτελέσματά της, το σύμφωνο για το μέλλον, στο πλαίσιο του οποίου προτείνονται 56 δράσεις για την επιτάχυνση και τη χρηματοδότηση της βιώσιμης ανάπτυξης, και τα δύο παραρτήματα του συμφώνου για το μέλλον, ήτοι το Παγκόσμιο Ψηφιακό Σύμφωνο και τη Δήλωση για τις μελλοντικές γενιές,

–        έχοντας υπόψη την 4η Διεθνή Διάσκεψη για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης που πραγματοποιήθηκε στη Σεβίλλη της Ισπανίας από τις 30 Ιουνίου έως τις 3 Ιουλίου 2025,

–        έχοντας υπόψη τη διακήρυξη της COP29 για το νερό στο πλαίσιο της δράσης για το κλίμα, η οποία υιοθετήθηκε κατά την 29η διάσκεψη των μερών της UNFCCC στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν στις 20 Νοεμβρίου 2024 και εγκρίθηκε από την ΕΕ,

–        έχοντας υπόψη την πρωτοβουλία «Μία υγεία» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ),

–        έχοντας υπόψη την έκθεση του Ινστιτούτου για τα Ύδατα, το Περιβάλλον και την Υγεία του Πανεπιστημίου των Ηνωμένων Εθνών, η οποία δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2026 με τίτλο «Global Water Bankruptcy: Living Beyond our Hydrological Means in the Post-Crisis Era» (Παγκόσμια υδατική χρεοκοπία: ζώντας πέρα από τα υδρολογικά μας μέσα στην εποχή μετά την κρίση),

–        έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 4ης Ιουνίου 2025, με τίτλο «Ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων» (COM(2025)0280),

–        έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 5ης Οκτωβρίου 2022 σχετικά με την πρόσβαση στο νερό ως ανθρώπινο δικαίωμα — εξωτερική διάσταση3 και της 7ης Μαΐου 2025 σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την ανθεκτικότητα των υδάτων4,

–        έχοντας υπόψη τα ψηφίσματά του της 15ης Ιουνίου 2023 σχετικά με την υλοποίηση και την επίτευξη των στόχων βιώσιμης ανάπτυξη5 και της 9ης Ιουλίου 2025 σχετικά με την εφαρμογή και υλοποίηση των στόχων βιώσιμης ανάπτυξης ενόψει του πολιτικού φόρουμ υψηλού επιπέδου του 20256,

–        έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών 64/292, της 28ης Ιουλίου 2010, σχετικά με το ανθρώπινο δικαίωμα στο νερό και στην αποχέτευση και 68/157, της 18ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το ανθρώπινο δικαίωμα σε ασφαλές πόσιμο νερό και σε αποχέτευση, καθώς και το ψήφισμα 45/8 του Συμβουλίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων των Ηνωμένων Εθνών, της 6ης Οκτωβρίου 2020, με τίτλο «Το ανθρώπινο δικαίωμα σε ασφαλές πόσιμο νερό και αποχέτευση»,

–        έχοντας υπόψη το άρθρο 55 του Κανονισμού του,

–        έχοντας υπόψη τις κοινές συνεδριάσεις της Επιτροπής Ανάπτυξης και της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων, σύμφωνα με το άρθρο 59 του Κανονισμού,

–        έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ανάπτυξης και της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Κλίματος και Ασφάλειας των Τροφίμων (A10-0187/2026),

Α.      λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ατζέντα του 2030 και οι 17 ΣΒΑ που περιλαμβάνει συνιστούν το μοναδικό —σε παγκόσμιο επίπεδο— κοινό και πολιτικά αποδεκτό πλαίσιο τεκμηριωμένων πολιτικών για την αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων, τον αναπροσανατολισμό της παγκόσμιας πυξίδας προς την κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τη διασφάλιση της ειρήνης και της ευημερίας για όλους τους ανθρώπους·

Β.      λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ΣΒΑ έχουν βελτιώσει εκατομμύρια ζωές κατά την τελευταία δεκαετία, με περισσότερα από 100 εκατομμύρια παιδιά και νέους να αποκτούν πρόσβαση στην εκπαίδευση, εκατοντάδες εκατομμύρια ανθρώπους να αποκτούν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό, σε αποχέτευση και σε ηλεκτρική ενέργεια, και με την πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια να ανέρχεται στο 92 % του παγκόσμιου πληθυσμού·

Γ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι, μολονότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος σε ορισμένους τομείς, μόνο το 35 % των ΣΒΑ βρίσκονται σε καλό δρόμο ή παρουσιάζουν μέτρια πρόοδο, σχεδόν οι μισοί κινούνται με υπερβολικά αργούς ρυθμούς ή παρουσιάζουν μόνο οριακή πρόοδο, και το 18 % έχει υποχωρήσει·

Δ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι το τρέχον γεωπολιτικό κλίμα και οι πολλαπλές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των ένοπλων συγκρούσεων, της οικονομικής πίεσης και της διεθνούς αστάθειας, της ενεργειακής κρίσης, της αυξανόμενης λειψυδρίας και της μεγαλύτερης συχνότητας ξηρασιών, της τριπλής πλανητικής κρίσης της κλιματικής αλλαγής, της απώλειας βιοποικιλότητας και της ρύπανσης, των αυξανόμενων ανισοτήτων, της οπισθοδρόμησης της δημοκρατίας, των αυξανόμενων κινημάτων κατά της ισότητας των φύλων και κατά των δικαιωμάτων και της συρρίκνωσης του χώρου της κοινωνίας των πολιτών, επηρεάζουν σοβαρά την πρόοδο προς την επίτευξη των ΣΒΑ·

Ε.      λαμβάνοντας υπόψη ότι, πέρα από το χρηματοδοτικό κενό των ΣΒΑ, οι αυξανόμενες ανισότητες εντός και μεταξύ των χωρών αποτελούν το κύριο διαρθρωτικό εμπόδιο για την επίτευξη των ΣΒΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα σημερινά επίπεδα κατανάλωσης σε παγκόσμια κλίμακα αντιστοιχούν στους πόρους 1,8 πλανητών ετησίως, ενώ τα αντίστοιχα επίπεδα κατανάλωσης στην ΕΕ αντιστοιχούν στους πόρους 3 πλανητών ετησίως·

ΣΤ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της θα πρέπει να συνεχίσουν να διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης και της πολυμερούς προσέγγισης που βασίζεται στον ΟΗΕ·

Ζ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι το πολιτικό φόρουμ υψηλού επιπέδου του 2026 θα διενεργήσει εμπεριστατωμένες επισκοπήσεις των ΣΒΑ 6, 7, 9, 11 και 17·

Η.      λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση σε ασφαλές και καθαρό πόσιμο νερό και σε αποχέτευση είναι ανθρώπινο δικαίωμα, όπως αναγνωρίζεται από το ψήφισμα 64/292 της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών· λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων 600 εκατομμυρίων παιδιών, εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε ασφαλές πόσιμο νερό, 3,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένου 1,1 δισεκατομμυρίου παιδιών, δεν έχουν πρόσβαση σε ασφαλή αποχέτευση και περίπου 4 δισεκατομμύρια άνθρωποι αντιμετωπίζουν σοβαρή λειψυδρία για τουλάχιστον έναν μήνα ετησίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι σχεδόν τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου πληθυσμού ζουν σε χώρες που χαρακτηρίζονται ως υδατικά ανασφαλείς ή ως χώρες με κρίσιμη υδατική ανασφάλεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην ΕΕ, οι οικονομικές απώλειες που οφείλονται στη λειψυδρία ανέρχονται συνολικά σε 9 δισεκατομμύρια EUR ετησίως και επηρεάζουν κάθε χρόνο το 30 % των Ευρωπαίων και το 20 % της χερσαίας έκτασης^[3]·

Θ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι η κλιματική αλλαγή αποτελεί μείζονα απειλή για τους υδάτινους πόρους και τα υδάτινα οικοσυστήματα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, έως το 2030, η παγκόσμια ζήτηση νερού θα υπερβεί τους διαθέσιμους πόρους κατά 40 % και, με τον σημερινό ρυθμό ζήτησης και σύμφωνα με πρόσφατες εκτιμήσεις, ο κόσμος δεν θα επιτύχει βιώσιμη διαχείριση των υδάτων πριν από το 2049 τουλάχιστον·

Ι.       λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για τις υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής (WASH) και τη διαχείριση της ενέργειας σε επίπεδο νοικοκυριού· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια πλήττονται δυσανάλογα από τη λειψυδρία λόγω των ειδικών ανά φύλο αναγκών υγείας, λόγω κοινωνικών παραγόντων και του γεγονότος ότι φέρουν την πρωταρχική ευθύνη για τη συλλογή και τη διαχείριση του νερού· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια αντιμετωπίζουν αυξημένους κινδύνους για την υγεία, απώλεια εκπαιδευτικών ευκαιριών και αυξημένη έκθεση στην έμφυλη βία, ιδίως σε περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις και ανθρωπιστικές κρίσεις·

ΙΑ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επενδύσεις σε πολιτικές ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής και σε πολιτικές ενέργειας που λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση του φύλου περιορίζουν τον κίνδυνο έμφυλης βίας, μειώνουν την παιδική και μητρική θνησιμότητα, αυξάνουν την πρόσβαση των κοριτσιών στην εκπαίδευση και βελτιώνουν την ποιότητα της εκπαίδευσης που τους παρέχεται, ενισχύουν την οικονομική συμμετοχή και τα μέσα διαβίωσης των γυναικών, επιταχύνουν τη μετάβαση σε βιώσιμη ενέργεια και συμβάλλουν στη δημιουργία ανθεκτικών κοινοτήτων·

ΙΒ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότερα από 1 000 παιδιά κάτω των πέντε ετών πεθαίνουν καθημερινά συνεπεία ασθενειών που συνδέονται με μη ασφαλείς υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής, όπως η διάρροια· λαμβάνοντας υπόψη ότι, για εκατομμύρια άτομα που ζουν με αναπηρία, η απουσία κατάλληλων υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής συνιστά σημαντικό εμπόδιο, με τις μη προσβάσιμες υποδομές και τον στιγματισμό να απειλούν την υγεία, την ασφάλεια και την αξιοπρέπειά τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σημερινός ρυθμός προόδου θα πρέπει να διπλασιαστεί, προκειμένου να επιτευχθούν έως το 2030 οι στόχοι για την καθολική κάλυψη των σχολείων με υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής (WASH)·

ΙΓ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υποδομές ύδρευσης και ενέργειας προστατεύονται βάσει του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στο νερό είναι απαραίτητη για σκοπούς όπως η διαχείριση των οικοσυστημάτων, η γεωργία και η ενέργεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει αυξανόμενη τάση το νερό να χρησιμοποιείται ως πολεμικό μέσο, με τα αντιμαχόμενα μέρη, ακούσια ή εκούσια, να καταστρέφουν τα υδατικά συστήματα, να μολύνουν τους υδάτινους πόρους και να διακόπτουν την ηλεκτροδότηση, πλήττοντας σοβαρά τον άμαχο πληθυσμό· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποκατάσταση των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής σε συγκρουσιακά περιβάλλοντα παραμένει ουσιαστικής σημασίας και μπορεί να λειτουργήσει ως γέφυρα για την ειρήνη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξορυκτική βιομηχανία και η βιομηχανική γεωργία απαιτούν προσεκτική διαχείριση για την προστασία τόσο της διαθεσιμότητας όσο και της ποιότητας των υδάτινων πόρων·

ΙΔ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρώπη κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως στην τεχνολογία των υδάτων, με τα κράτη μέλη της ΕΕ να παράγουν το 40 % όλων των διεθνών διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας σε τεχνολογίες που σχετίζονται με τα ύδατα· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα υγιή οικοσυστήματα καθιστούν δυνατή τη βελτίωση της ποιότητας των υδάτων, αυξάνοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή·

ΙΕ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 208 ΣΛΕΕ ορίζει ότι ο πρωταρχικός στόχος της αναπτυξιακής συνεργασίας της ΕΕ είναι ο περιορισμός και, μακροπρόθεσμα, η εξάλειψη της φτώχειας·

ΙΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι τα άτομα με αναπηρία αντιμετωπίζουν υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας λόγω των περιορισμένων ευκαιριών απασχόλησης και εκπαίδευσης, των χαμηλότερων μισθών και του υψηλότερου κόστους διαβίωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η σύμβαση για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία τονίζει τη σημασία της διεθνούς αναπτυξιακής συνεργασίας για την άρση των αρχιτεκτονικών και επικοινωνιακών φραγμών, μεταξύ άλλων στις πόλεις, ως βασικού στοιχείου για την προώθηση της επαγγελματικής και κοινωνικής τους ένταξης·

ΙΖ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επενδύσεις στα παιδιά και στους νέους είναι καίριας σημασίας για την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, τη σταθερότητα και τη μείωση της φτώχειας σε μακροπρόθεσμη βάση· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά αποτελούν σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού στις αναπτυσσόμενες χώρες και είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις επιπτώσεις της φτώχειας, των συγκρούσεων και της περιορισμένης πρόσβασης σε βασικές υποδομές και υπηρεσίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δράσεις στο πλαίσιο των ΣΒΑ, μεταξύ άλλων σε τομείς όπως η πρόσβαση σε νερό, ενέργεια και υποδομές, θα πρέπει να λαμβάνουν περισσότερο υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των παιδιών·

ΙΗ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου 1,18 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως θεωρούνται ενεργειακά φτωχοί, συμπεριλαμβανομένων των 685 εκατομμυρίων ανθρώπων που δεν έχουν πρόσβαση σε ηλεκτρική ενέργεια· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενεργειακή φτώχεια υπονομεύει την παροχή υπηρεσιών, την οικονομική ανάκαμψη και την οικοδόμηση της ειρήνης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η βιώσιμη ενέργεια αποτελεί μετασχηματιστική ευκαιρία για τη βελτίωση της ανθεκτικότητας, τη μείωση των συγκρούσεων, τη στήριξη των εκτοπισμένων πληθυσμών και τον περιορισμό της εξάρτησης από ασταθείς πηγές εφοδιασμού·

ΙΘ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου το 55 % του παγκόσμιου πληθυσμού κατοικεί σε αστικές περιοχές· λαμβάνοντας υπόψη ότι, όταν τυγχάνουν ορθής διαχείρισης, τα αστικά δάση και δέντρα μπορούν να μειώσουν τη θερμοκρασία του αέρα έως και κατά 8 °C, να περιορίσουν το κόστος κλιματισμού έως και κατά 40 %, να μειώσουν την απορροή των όμβριων υδάτων και να βελτιώσουν την ποιότητα του αέρα, φιλτράροντας τη σκόνη και τους ρύπους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πόλεις ενδέχεται να παράγουν έως και το 70 % περίπου των παγκόσμιων αποβλήτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανεπαρκής συλλογή και διαχείριση αποβλήτων προκαλεί ρύπανση του αέρα και των υδάτων, δημιουργεί θαλάσσια απορρίμματα και συμβάλλει στην κλιματική αλλαγή·

Κ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανεπαρκής χρηματοδότηση αποτελεί το κύριο εμπόδιο για την επίτευξη των ΣΒΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθεί να υπάρχει ετήσιο επενδυτικό κενό για τους ΣΒΑ ύψους 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα υψηλά επίπεδα χρέους των χωρών χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος αποτελούν εμπόδιο για τις επενδύσεις που απαιτούνται ώστε να επιτευχθούν οι ΣΒΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από το 50 % των χωρών χαμηλού εισοδήματος βρίσκονται πλέον σε δυσχέρεια εξυπηρέτησης του χρέους ή αντιμετωπίζουν υψηλό κίνδυνο κρίσης χρέους, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο την επίτευξη των ΣΒΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Global Gateway, ως στρατηγική για βιώσιμες επενδύσεις, έχει τη δυνατότητα να διαδραματίσει καίριο ρόλο συμβάλλοντας στην πρόοδο όσον αφορά τους ΣΒΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει επίσης να δοθεί έμφαση στην αποδοτικότητα των δαπανών και στη δημοσιονομική ευθύνη·

ΚΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει επαναβεβαιώσει την αδιαμφισβήτητη προσήλωσή της στην Ατζέντα του 2030 και στους ΣΒΑ που περιγράφονται σε αυτήν· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ αναγνωρίζει ότι πρέπει να σημειώσει περαιτέρω πρόοδο σε πολλούς ΣΒΑ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεργασία ΕΕ–ΟΗΕ, μεταξύ άλλων σε επίπεδο χωρών, διαδραματίζει καίριο ρόλο στην προώθηση της υλοποίησης των ΣΒΑ, ιδίως όσον αφορά τα εύθραυστα και πολύπλοκα περιβάλλοντα· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η επίτευξη περίπου του 65 % των στόχων εξαρτάται από τη συμβολή των τοπικών και των περιφερειακών αρχών·

ΚΒ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της είναι οι κορυφαίοι χορηγοί επίσημης αναπτυξιακής βοήθειας (ΕΑΒ) παγκοσμίως· λαμβάνοντας υπόψη ότι, παρόλο που η ΕΕ και τα κράτη μέλη της έχουν δεσμευτεί συλλογικά να παρέχουν το 0,7 % του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) ως ΕΑΒ, μείωσαν τις δεσμεύσεις τους όσον αφορά την ΕΑΒ από 0,53 % το 2023 σε 0,47 % το 2024· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει θέσει ως συλλογικό στόχο την παροχή ποσοστού 0,2 % του ΑΕΕ ως ΕΑΒ προς τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, αλλά το 2023 η ΕΑΒ αυτή ανήλθε στο 0,12 % του ΑΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες πλήττονται δυσανάλογα από αυτή την ιστορική μείωση της χρηματοδότησης·

ΚΓ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η κυβέρνηση των ΗΠΑ έχει λάβει μια σειρά από εξαιρετικά ανησυχητικές και επιζήμιες αποφάσεις στον τομέα της διεθνούς ανάπτυξης και της ανθρωπιστικής βοήθειας, ιδίως την αναστολή του μεγαλύτερου μέρους της χρηματοδότησης για προγράμματα στο πλαίσιο του USAID· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περικοπές αυτές διαταράσσουν ήδη την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες υγείας, επισιτισμού και προστασίας, και αναμένεται να ωθήσουν εκατομμύρια ανθρώπους σε ακραία φτώχεια και να επιδεινώσουν τις ανθρωπιστικές κρίσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με πρόσφατες αναλύσεις, οι περικοπές χρηματοδότησης θα μπορούσαν να προκαλέσουν εκατομμύρια αποτρέψιμους θανάτους, μεταξύ άλλων έως και 14 εκατομμύρια θανάτους έως το 2030, με ιδιαίτερα σοβαρές συνέπειες για τις γυναίκες, τα παιδιά και άλλες ευάλωτες ομάδες·

Τρέχουσα κατάσταση

1. επαναβεβαιώνει την ισχυρή και αταλάντευτη δέσμευσή του για τη διασφάλιση της πλήρους και ταχείας υλοποίησης και επίτευξης όλων των ΣΒΑ· πιστεύει ότι η ΕΕ θα πρέπει να παραμείνει πλήρως προσηλωμένη στην ενσωμάτωση των ΣΒΑ σε όλες τις πολιτικές και τις νομοθετικές πρωτοβουλίες της ΕΕ και στη διασφάλιση της συνοχής των πολιτικών για τη βιώσιμη ανάπτυξη, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι τα κράτη μέλη διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο· καλεί την ΕΕ να συνεχίσει να διαδραματίζει ηγετικό ρόλο στην επιδίωξη της υλοποίησης των ΣΒΑ στην ΕΕ και παγκοσμίως, παρέχοντας πολιτική και χρηματοδοτική στήριξη· επαναβεβαιώνει την ισχυρή προσήλωσή του στο σύμφωνο για το μέλλον· ζητεί να ενισχυθεί ο ρόλος και η ικανότητα των πολυμερών οργανισμών ώστε να βελτιωθεί η υλοποίηση των ΣΒΑ·
2. αναγνωρίζει τα μέτρα που έχουν ληφθεί σε επίπεδο ΕΕ και παγκοσμίως, από το 2015 και μετά, για την υλοποίηση των ΣΒΑ· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, παρά τα σημαντικά επιτεύγματα της τελευταίας δεκαετίας, η παγκόσμια κοινότητα απέχει πολύ από την υλοποίηση της Ατζέντας του 2030· αναγνωρίζει ότι οι 17 ΣΒΑ είναι αλληλένδετοι και ότι η επίτευξη της Ατζέντας του 2030 θα απαιτήσει ταχεία δράση σε όλους τους ΣΒΑ· υπογραμμίζει ότι οι καταστροφικές επιπτώσεις των κλιμακούμενων συγκρούσεων, των γεωπολιτικών εντάσεων, των υγειονομικών και ανθρωπιστικών καταστάσεων έκτακτης ανάγκης και της τριπλής πλανητικής κρίσης —κλιματική αλλαγή, απώλεια της βιοποικιλότητας και ρύπανση— συνιστούν σημαντικά εμπόδια για την επίτευξη των ΣΒΑ· τονίζει, ως εκ τούτου, την επείγουσα ανάγκη για διεθνή συνεργασία και συστημικό μετασχηματισμό του πλαισίου εφαρμογής προκειμένου να επιτευχθούν οι ΣΒΑ, λαμβανομένων υπόψη των οικονομικών περιορισμών και των αναπτυξιακών διαφορών μεταξύ των χωρών· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι τα περισσότερα κράτη μέλη δεν θα έχουν την ευκαιρία να παρουσιάσουν τις εθελοντικές εθνικές αξιολογήσεις τους σχετικά με την υλοποίηση των ΣΒΑ στο πλαίσιο του πολιτικού φόρουμ υψηλού επιπέδου του 2026· ενθαρρύνει, ωστόσο, όλα τα κράτη μέλη να διενεργούν εθελοντικές εθνικές αξιολογήσεις για την τεκμηρίωση της υλοποίησης των ΣΒΑ·
3. εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και η κατάσταση της ασφάλειας, σε συνδυασμό με την επείγουσα πρόκληση της επίτευξης κλιματικής ουδετερότητας, δημιουργεί περαιτέρω δυσκολίες για την κοινωνία και για την επίτευξη των ΣΒΑ· πιστεύει ότι η σταθερότητα, η ασφάλεια, η πρόληψη των συγκρούσεων και η οικονομική και κλιματική ανθεκτικότητα, ιδίως σε εύθραυστα περιβάλλοντα, θα είναι απαραίτητες για την επίτευξη των ΣΒΑ, μεταξύ άλλων όσον αφορά την ανθρώπινη ανάπτυξη και την ισότητα, και ότι αυτές δεν μπορούν να επιτευχθούν ανεξάρτητα από τη γεωπολιτική, την ενεργειακή ασφάλεια και την επισιτιστική ασφάλεια και την ασφάλεια των υδάτων· τονίζει την επείγουσα ανάγκη να ενταθούν οι προσπάθειες από όλους τους παράγοντες και επισημαίνει τον ζωτικό ρόλο που διαδραματίζουν η πολυμερής προσέγγιση, η άμυνα και η ενίσχυση ενός δημοκρατικού και βασιζόμενου σε κανόνες πολυμερούς συστήματος υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, καθώς και οι συνεχείς επενδύσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων στα οποία βασίζονται οι ΣΒΑ·
4. υπογραμμίζει ότι η δέσμευση της ΕΕ για την παγκόσμια και ευρωπαϊκή υλοποίηση των ΣΒΑ και της Ατζέντας του 2030 παραμένει καίριας σημασίας και θα πρέπει να στέλνει σαφές μήνυμα προς τους εταίρους σε ολόκληρο τον κόσμο· υπενθυμίζει τη δέσμευση της ΕΕ να σεβαστεί τα όρια του πλανήτη και να επιτύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 και, στο πλαίσιο αυτό, ζητεί την ενίσχυση της αποδοτικότητας των πόρων· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να ενισχύσουν τον ηγετικό τους ρόλο με τη διαμόρφωση παγκόσμιων συμμαχιών και να ενδυναμώσουν με εποικοδομητικό τρόπο τη συνεργασία τους με τις χώρες εταίρους, προκειμένου να επιτευχθούν οι ΣΒΑ και να διασφαλιστεί επαρκής και βιώσιμη χρηματοδότηση για την επίτευξη των ΣΒΑ, με την κάλυψη του τεράστιου χρηματοδοτικού κενού, συμπεριλαμβανομένου αυτού που προέκυψε από την αναστολή του μεγαλύτερου μέρους της χρηματοδότησης του USAID·
5. επισημαίνει το γεγονός ότι η τρέχουσα τάση οπισθοδρόμησης της δημοκρατίας σε παγκόσμιο επίπεδο, η οποία χαρακτηρίζεται από διάβρωση του κράτους δικαίου, αποδυνάμωση των θεσμών, συρρίκνωση του χώρου της κοινωνίας των πολιτών και αύξηση των κινημάτων κατά της ισότητας των φύλων και κατά των δικαιωμάτων, ιδίως όσον αφορά τα δικαιώματα των γυναικών και των ΛΟΑΤΚΙ+, ενέχει τον κίνδυνο επιβράδυνσης και αντιστροφής της προόδου όσον αφορά τους ΣΒΑ και υπονομεύει την επίτευξη της Ατζέντας του 2030·
6. τονίζει ότι, για την επιτάχυνση της υλοποίησης των ΣΒΑ, είναι αναγκαίο να υιοθετηθεί μια ρεαλιστική προσέγγιση με γνώμονα τα αποτελέσματα, η οποία θα δίνει προτεραιότητα σε μετασχηματιστικές, καινοτόμες, συντονισμένες και βασισμένες σε επιστημονικά και τεκμηριωμένα δεδομένα λύσεις που αποφέρουν μετρήσιμα αποτελέσματα, καθώς και να ενισχυθεί η συνοχή της διασύνδεσης μεταξύ ανθρωπιστικής βοήθειας, ανάπτυξης και ειρήνης· τονίζει ότι η αποτελεσματική υλοποίηση των ΣΒΑ εξαρτάται από τη χρηστή διακυβέρνηση, το κράτος δικαίου, τα μέτρα κατά της διαφθοράς και τη χρηστή διαχείριση των δημόσιων οικονομικών· επαναβεβαιώνει τη σημασία μιας προσέγγισης που βασίζεται στα ανθρώπινα δικαιώματα· ζητεί αποτελεσματικότερη παρακολούθηση, λογοδοσία και υποβολή εκθέσεων βάσει αποτελεσμάτων σχετικά με την υλοποίηση των ΣΒΑ σε ενωσιακό και παγκόσμιο επίπεδο·
7. επισημαίνει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν ο ιδιωτικός τομέας, η καινοτομία και η βιώσιμη χρηματοδότηση στη γεφύρωση του χρηματοδοτικού κενού των ΣΒΑ, και ζητεί ενισχυμένες συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και δημόσια διακυβέρνηση, καθώς και βελτιωμένα επιχειρηματικά περιβάλλοντα στις χώρες εταίρους· τονίζει τη σημασία της στήριξης της τοπικής επιχειρηματικότητας, των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, της ανάπτυξης δεξιοτήτων και των κατάλληλων ρυθμιστικών πλαισίων, με παράλληλη τήρηση των περιβαλλοντικών και κοινωνικών προτύπων·
8. τονίζει την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στις ευάλωτες ομάδες, ιδίως στα παιδιά, και ειδικότερα σε ευάλωτα περιβάλλοντα που πλήττονται από συγκρούσεις, και ζητεί ενισχυμένες, συντονισμένες και μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε ποιοτικά συστήματα εκπαίδευσης, υγειονομικής περίθαλψης και προστασίας των παιδιών, σύμφωνα με την Ατζέντα του 2030 και την αρχή «κανείς στο περιθώριο», αναγνωρίζοντας ότι οι επενδύσεις αυτές είναι απαραίτητες για την ανθρώπινη ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα και τη βιώσιμη μακροπρόθεσμη σταθερότητα·

ΣΒΑ 6: διασφάλιση της διαθεσιμότητας και της βιώσιμης διαχείρισης του νερού και της αποχέτευσης για όλους

9. σημειώνει ότι ο ΣΒΑ 6 είναι ένας από τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης με τις χειρότερες επιδόσεις, καθώς κανένας από τους υποστόχους του δεν έχει επιτευχθεί ούτε βρίσκεται σε τροχιά επίτευξης, ενώ το ήμισυ των υποστόχων του παρουσιάζει είτε στασιμότητα είτε οπισθοδρόμηση· υπενθυμίζει ότι η πρόσβαση σε ασφαλές και καθαρό πόσιμο νερό και σε αποχέτευση αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα που σχετίζεται με το δημόσιο συμφέρον και τα δημόσια και παγκόσμια αγαθά, και είναι καθοριστικής σημασίας για τη βελτίωση της παγκόσμιας υγειονομικής κάλυψης και της πρόσβασης στην εκπαίδευση, την επίτευξη μείωσης της φτώχειας και επισιτιστικής ασφάλειας, καθώς και την προστασία των οικοσυστημάτων· τονίζει, επιπλέον, ότι είναι ζωτικής σημασίας η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υδάτων απέναντι στις αυξανόμενες πιέσεις από την κλιματική αλλαγή, τις ξηρασίες, τις πλημμύρες και τη ρύπανση, σε ένα πλαίσιο αυξημένης ζήτησης νερού και ανταγωνιστικών χρήσεων· επιμένει ότι η πρόσβαση στο νερό και η ανθεκτικότητα των υδάτων είναι καίριας σημασίας για την επίτευξη πολλών άλλων ΣΒΑ· υπενθυμίζει την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία πολιτών «Δικαίωμα στο νερό» (Right2Water) και το σχετικό ψήφισμα του Κοινοβουλίου[4]και, ως εκ τούτου, ζητεί την έγκριση των μέτρων που προτείνονται σε αυτά προκειμένου να επιτευχθεί ο ΣΒΑ 6·
10. επισημαίνει το γεγονός ότι η Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή έχει αναγνωρίσει τις υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής (WASH) ως ένα από τα πλέον αποτελεσματικά μέτρα προσαρμογής για βραχυπρόθεσμους κλιματικούς κλυδωνισμούς και ως μέτρο προσαρμογής «χαμηλού ρίσκου», και υπογραμμίζει ότι η πρόοδος στον ΣΒΑ 6 συνδέεται στενά με την ενίσχυση αποτελεσματικών και ανθεκτικών συστημάτων και τομέων ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής (WASH)· αναγνωρίζει ότι οι υπηρεσίες WASH είναι απαραίτητες για την αξιοπρέπεια, την υγεία —συμπεριλαμβανομένης της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και των συναφών δικαιωμάτων— και την ισότητα των γυναικών και των κοριτσιών και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να στηρίξουν παρεμβάσεις WASH που λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση του φύλου, δίνοντας προτεραιότητα σε παρεμβάσεις για τη διασφάλιση της πρόσβασης των γυναικών σε υπηρεσίες σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας και τη στήριξη της πλήρους, ισότιμης και ουσιαστικής συμμετοχής των γυναικών στη λήψη αποφάσεων σχετικά με το WASH· τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί μια προσέγγιση χωρίς αποκλεισμούς για τα άτομα με αναπηρία στον προγραμματισμό WASH·
11. αναγνωρίζει τον κεντρικό ρόλο των υγιών οικοσυστημάτων στην επίτευξη της ασφάλειας των υδάτων· τονίζει ότι η αποκατάσταση και η προστασία του κύκλου του νερού είναι καίριας σημασίας για την ανάπτυξη ανθεκτικότητας έναντι των πλημμυρών, της ξηρασίας και της λειψυδρίας· τονίζει τη σημασία της προστασίας και της αποκατάστασης των οικοσυστημάτων γλυκών υδάτων, τα οποία είναι απαραίτητα για την ασφάλεια των υδάτων, τη βιοποικιλότητα, την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, την υγεία των ωκεανών και την παροχή υπηρεσιών οικοσυστήματος· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως όλη τη νομοθεσία της ΕΕ για τα ύδατα·
12. εκφράζει την ανησυχία του για τις μη αναστρέψιμες απώλειες φυσικού υδατικού κεφαλαίου, καθώς πολλά κρίσιμα υδατικά συστήματα βρίσκονται ήδη σε καθεστώς υδατικής χρεοκοπίας, γεγονός που επηρεάζει την αξιόπιστη παροχή υπηρεσιών ύδρευσης· υπενθυμίζει ότι η πρόσβαση στο νερό αποτελεί θεμέλιο της παγκόσμιας σταθερότητας και καλεί τη διεθνή κοινότητα να αξιοποιήσει την επικείμενη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για τα ύδατα προκειμένου να θέσει υψηλότερα στη διεθνή ατζέντα τα ζητήματα που σχετίζονται με το νερό· υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές για τα ύδατα πρέπει να στηρίζουν τη βιώσιμη διαχείριση των υδατικών συστημάτων και να ενσωματώνουν πρακτικές αποδοτικής χρήσης των υδάτων, συμπεριλαμβανομένων έξυπνων ως προς τη διαχείριση των υδάτων λύσεων και καινοτόμων ψηφιακών λύσεων, σε όλους τους τομείς· ζητεί ισχυρότερη διεθνή δράση για την πρόληψη και τον μετριασμό της καταπόνησης των υδάτινων πόρων και της υπερεκμετάλλευσης των υδάτινων πόρων, την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων και τη βελτίωση της διακυβέρνησης των υδάτων·
13. εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για το γεγονός ότι, σύμφωνα με τον ΟΗΕ, περίπου 3,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες αποχέτευσης που υπόκεινται σε ασφαλή διαχείριση, ενώ 1,7 δισεκατομμύρια άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση ούτε σε βασικές υπηρεσίες· επισημαίνει το γεγονός ότι η ασφάλεια των υδάτων, και ιδίως η πρόσβαση σε καθαρό νερό και σε αποχέτευση, έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομική σταθερότητα, την ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή και την ειρήνη· σημειώνει, στο πλαίσιο αυτό, ότι η ασφάλεια των υδάτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος των διαδικασιών οικοδόμησης της ειρήνης· καλεί την ΕΕ να ενισχύσει τις εξωτερικές επενδύσεις της στην πρόσβαση σε ύδρευση και αποχέτευση και να ενισχύσει τον ηγετικό της ρόλο στη συνεργατική διαχείριση της διακυβέρνησης των υδάτων σε ευάλωτα περιβάλλοντα που πλήττονται από συγκρούσεις ως μέσο στήριξης της σταθερότητας, της οικοδόμησης της ειρήνης, της ανθεκτικότητας και της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή· καλεί, επιπλέον, τα αντιμαχόμενα μέρη να μην στοχεύσουν τις υποδομές ύδρευσης και ενέργειας, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις τους βάσει του διεθνούς δικαίου·
14. ζητεί να βελτιωθούν τα δεδομένα και η παρακολούθηση, ιδίως σε άτυπους οικισμούς και περιοχές με λειψυδρία, και να πραγματοποιηθούν στοχευμένες, ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή επενδύσεις για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας·
15. τονίζει ότι η ρύπανση των υδάτων θα πρέπει να αντιμετωπίζεται τόσο στην πηγή όσο και με τη διασφάλιση της πρόσβασης σε αποτελεσματική επεξεργασία των λυμάτων· τονίζει την ανάγκη να βελτιωθεί η συλλογή δεδομένων σχετικά με την ποιότητα και την ποσότητα των γλυκών υδάτων και να ενισχυθεί η παρακολούθησή τους· ενθαρρύνει τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα για την ανάπτυξη υποδομών γλυκού νερού και λυμάτων, συμπεριλαμβανομένων των έργων ύδρευσης και αποχέτευσης· ενθαρρύνει την ανάπτυξη συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και τον σχεδιασμό αντιμετώπισης των κινδύνων που σχετίζονται με το νερό, ώστε να αποτρέπονται οι μη αναστρέψιμες απώλειες· τονίζει τη σημασία της επεξεργασίας των λυμάτων για την υγεία των πληθυσμών και των κοινοτήτων· υπογραμμίζει, επιπλέον, ότι τα λύματα χρησιμεύουν ως ζωτικής σημασίας πηγή δεδομένων, καθώς παρέχουν βασικούς δείκτες για την παρακολούθηση της εξάπλωσης πανδημιών· τονίζει τον καίριο ρόλο της παρακολούθησης και της συλλογής δεδομένων, τα οποία θα πρέπει να σχεδιάζονται με πρακτικό και ρεαλιστικό τρόπο·
16. υπενθυμίζει ότι οι λύσεις που σχεδιάζονται από κοινού με τη συμμετοχή και τη γνώση των τοπικών κοινοτήτων είναι οι πλέον αποτελεσματικές όσον αφορά την επίτευξη κοινωνικής και κοινοτικής ανθεκτικότητας σε κλυδωνισμούς που σχετίζονται με το νερό· τονίζει τη σημασία της στήριξης της ανάπτυξης ικανοτήτων για τις τοπικές κοινότητες, τις αρχές και τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, ιδίως σε εύθραυστα και αναπτυσσόμενα περιβάλλοντα, μεταξύ άλλων με την προώθηση λύσεων προσαρμοσμένων και βιώσιμων στο τοπικό πλαίσιο, οι οποίες δεν αφήνουν κανέναν στο περιθώριο· ζητεί στοχευμένη στήριξη για τις γυναίκες, τα παιδιά και τις πλέον ευάλωτες κοινότητες όσον αφορά την πρόσβαση σε ύδρευση και αποχέτευση·
17. ζητεί τη σταδιακή κατάργηση των παντοτινών χημικών ουσιών (PFAS) —αρχής γενομένης από τα καταναλωτικά αγαθά— που συνδέονται με επιβλαβείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον, βάσει επιστημονικών στοιχείων, επιτρέποντας τη χρήση τους όταν δεν υπάρχουν ασφαλείς εναλλακτικές λύσεις· υπογραμμίζει την ανάγκη αύξησης των επενδύσεων και επιτάχυνσης της έρευνας και της ανάπτυξης ισοδύναμων και ασφαλών εναλλακτικών λύσεων·
18. καλεί την ΕΕ να αναλάβει ηγετικό ρόλο στη διπλωματία στον τομέα των υδάτων και στη στήριξη της διασυνοριακής συνεργασίας στον τομέα των υδάτων, ιδίως μέσω της ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδάτινων πόρων, ώστε να αξιοποιήσει το παγκόσμιο δυναμικό της για βιώσιμη ανάπτυξη, ανθρώπινα δικαιώματα, ανθεκτικότητα στην κλιματική αλλαγή, επισιτιστική ασφάλεια, προστασία της βιοποικιλότητας, πρόληψη των συγκρούσεων, οικοδόμηση βιώσιμης ειρήνης και ισότητα των φύλων, μεταξύ άλλων με την πλήρη ενσωμάτωση ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή μέσων και υποδομών ύδρευσης και αποχέτευσης στο ενωσιακό θεματολόγιο για το κλίμα· καλεί την ΕΕ να ενσωματώσει τη διασυνοριακή διαχείριση των υδάτων και την ασφάλεια των υδάτων στην αναπτυξιακή συνεργασία και την ανθρωπιστική δράση της· καλεί, επιπλέον, την ΕΕ να διασφαλίσει ότι οι υποστηριζόμενες από την ΕΕ διασυνοριακές πρωτοβουλίες για τα ύδατα, συμπεριλαμβανομένων των έργων υποδομών που χρηματοδοτούνται από την Global Gateway, ανταποκρίνονται στις ανάγκες των ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων όσων βρίσκονται σε κατάσταση φτώχειας, και των ευάλωτων και περιθωριοποιημένων ομάδων· ζητεί τη συμπερίληψη των γυναικών, των νέων και των αυτοχθόνων κοινοτήτων στη διακυβέρνηση των υδάτων· συνιστά να ενισχυθεί η πολυμερής συνεργασία στον τομέα των υδάτων, μεταξύ άλλων μέσω της κύρωσης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για την προστασία και τη χρήση των διασυνοριακών υδάτων και των διεθνών λιμνών και της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το δίκαιο των χρήσεων των διεθνών υδατορευμάτων πλην εκείνων που αφορούν τη ναυσιπλοΐα·
19. καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να ενσωματώσουν την υλοποίηση των στόχων της πολιτικής για τα ύδατα σε άλλους σχετικούς τομείς πολιτικής, προκειμένου να διασφαλιστεί η συνοχή της πολιτικής σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένης της πολιτικής για τη γεωργία, το εμπόριο και το περιβάλλον, καθώς και στις εξωτερικές πολιτικές της, σύμφωνα με την αρχή της συνοχής της πολιτικής στον τομέα της διεθνούς ανάπτυξης·
20. εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρώτη στα χρονικά στρατηγική της Επιτροπής για την ανθεκτικότητα των υδάτων, η οποία δεσμεύεται να στηρίξει την πρόσβαση σε καθαρό πόσιμο νερό και σε αποχέτευση για τουλάχιστον 70 εκατομμύρια ανθρώπους· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να εντείνουν τις προσπάθειές τους, στο πλαίσιο αυτό, και να γεφυρώσουν το χάσμα προς την επίτευξη των στόχων του ΣΒΑ 6 με την αποτελεσματική και πλήρη εφαρμογή της εν λόγω στρατηγικής·
21. καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν καλύτερο συντονισμό των προγραμμάτων τους για την ανθεκτικότητα των υδάτων, με έμφαση σε υπηρεσίες και υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης ανθεκτικές στην κλιματική αλλαγή· καλεί την ΕΕ, μέσω των πρωτοβουλιών της «Ομάδας Ευρώπη», να στηρίξει την ανάπτυξη ικανοτήτων, τη θεσμική ενίσχυση και τις ολοκληρωμένες προσεγγίσεις διαχείρισης των υδάτινων πόρων στις χώρες εταίρους ώστε να βελτιωθεί ο σχεδιασμός, η διακυβέρνηση και η συντήρηση των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, μεταξύ άλλων μέσω εταιρικών σχέσεων με τοπικές αρχές, παρόχους δημόσιων υπηρεσιών και την κοινωνία των πολιτών· ζητεί μια εξαιρετικά φιλόδοξη προσέγγιση για την ενίσχυση της παγκόσμιας διακυβέρνησης των υδάτων και της συμμετοχής, στο πλαίσιο αυτό, σε πολυμερή φόρουμ, όπως οι σύνοδοι κορυφής της G7, οι σύνοδοι κορυφής της G20, ο διάλογος του Μπακού για το νερό στο πλαίσιο της δράσης για το κλίμα και η διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το νερό·
22. εκφράζει την ανησυχία του για την έλλειψη προόδου όσον αφορά τη βιώσιμη χρήση των ωκεανών, των θαλασσών και των θαλάσσιων πόρων· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τις δεσμεύσεις της διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για τους ωκεανούς του 2025 για την επείγουσα προστασία των ωκεανών και να εντείνουν τη χρηματοδοτική τους συνεισφορά για την προστασία και την αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων· εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τα αυξανόμενα επίπεδα θαλάσσιας ρύπανσης· ζητεί να ληφθούν αυστηρότερα μέτρα και να επιταχυνθεί η εφαρμογή τους επειγόντως, ώστε να τεθεί τέρμα στη θαλάσσια ρύπανση τόσο σε ενωσιακό όσο και σε διεθνές επίπεδο· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι παγκόσμιες διαπραγματεύσεις για μια πρώτη στα χρονικά διακυβερνητική συνθήκη για τα πλαστικά έχουν αποτύχει· ζητεί την έγκριση μιας φιλόδοξης δεσμευτικής παγκόσμιας συνθήκης για τη ρύπανση από πλαστικά κατά την επανέναρξη των διακυβερνητικών διαπραγματεύσεων το 2026·

ΣΒΑ 7: διασφάλιση της πρόσβασης σε οικονομικά προσιτή, αξιόπιστη, βιώσιμη και σύγχρονη ενέργεια για όλους

23. υπογραμμίζει ότι η επίτευξη καθολικής πρόσβασης σε καθαρή και οικονομικά προσιτή ενέργεια αποτελεί βασικό οριζόντιο παράγοντα διευκόλυνσης για την Ατζέντα του 2030 στο σύνολό της· τονίζει ότι η επίτευξη του ΣΒΑ 7 θα συμβάλει στην προώθηση πολλών άλλων ΣΒΑ, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με την εξάλειψη της φτώχειας, το βιοτικό επίπεδο και τις κοινωνικοοικονομικές εξελίξεις, τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική ανάπτυξη, την ισότητα των φύλων, την κλιματική αλλαγή, την επισιτιστική ασφάλεια, τη δημόσια υγεία, τις βιώσιμες πόλεις και κοινότητες, το καθαρό νερό και την αποχέτευση·
24. καλεί την ΕΕ να συνεχίσει να στηρίζει την παγκόσμια μετάβαση προς ένα ενεργειακό σύστημα βασισμένο στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το οποίο αποτελεί βασικό μοχλό οικονομικής ανάπτυξης, ανθεκτικότητας και μακροπρόθεσμης ενεργειακής ασφάλειας· υπενθυμίζει, για την επίτευξη του ΣΒΑ 7, τον κεντρικό ρόλο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας·
25. τονίζει ότι η επίτευξη του ΣΒΑ 7 απαιτεί ένα εκσυγχρονισμένο, διασυνδεδεμένο ευρωπαϊκό δίκτυο· αναγνωρίζει τις δυνατότητες της δέσμης μέτρων για τα ευρωπαϊκά δίκτυα όσον αφορά τη διευκόλυνση της διασυνοριακής ροής οικονομικά προσιτής ενέργειας·
26. επισημαίνει τον καίριο ρόλο της οικονομικά προσιτής, βιώσιμης και ασφαλούς ενέργειας στη στήριξη της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, στην ενίσχυση της βιομηχανικής βάσης της ΕΕ και στη διατήρηση ποιοτικών θέσεων εργασίας· τονίζει ότι είναι σημαντικό να ενισχυθεί η μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος της Ευρώπης με τη διασφάλιση βιώσιμων αλυσίδων εφοδιασμού, την προώθηση της καινοτομίας και τη διατήρηση ανταγωνιστικού, οικονομικά προσιτού και δίκαιου ενεργειακού κόστους, καθιστώντας έτσι δυνατή τη δημιουργία ενός αξιόπιστου και ανθεκτικού στις μελλοντικές εξελίξεις ενεργειακού συστήματος για τους πολίτες και τη βιομηχανία·
27. τονίζει την ανάγκη για διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας, ιδίως με την τόνωση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, καθώς και την ανάγκη για προώθηση της ενεργειακής απόδοσης, μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και επιτάχυνση των βιώσιμων και υπεύθυνων επενδύσεων σε καθαρές τεχνολογίες ως βασικών συνιστωσών για την επίτευξη του ΣΒΑ 7· καλεί, επιπλέον, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διατηρήσουν το προβάδισμα στην ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να μειώσουν τις εξαρτήσεις από τρίτες χώρες·
28. εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι ο ΣΒΑ 7 είναι ένας από τους στόχους με τη μεγαλύτερη πρόοδο που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα, κυρίως λόγω της ταχείας επέκτασης της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές· ενθαρρύνει την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα στην ανάπτυξη οικονομικά αποδοτικών λύσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ενεργειακής απόδοσης για τα νοικοκυριά και τη βιομηχανία, από κοινού με τις χώρες εταίρους, εξασφαλίζοντας την αναγκαία χρηματοδότηση, στο πλαίσιο αυτό, και ιδίως συμβάλλοντας στην αποδέσμευση ιδιωτικής χρηματοδότησης· ζητεί, ειδικότερα, την επέκταση των ανανεώσιμων και ανεξάρτητων συστημάτων ενέργειας σε ευάλωτα περιβάλλοντα που πλήττονται από συγκρούσεις, με τη χρήση μιας προσέγγισης που λαμβάνει υπόψη τη διάσταση των συγκρούσεων, προς όφελος τόσο των εκτοπισμένων πληθυσμών όσο και των κοινοτήτων υποδοχής, καθώς και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας και της τοπικής οικονομικής και ανθρώπινης ανάπτυξης·
29. τονίζει τη σημασία της σταδιακής κατάργησης των ορυκτών καυσίμων το συντομότερο δυνατόν, σύμφωνα με τους στόχους της συμφωνίας του Παρισιού και της συναίνεσης των ΗΑΕ, και της σταδιακής κατάργησης όλων των επιδοτήσεων για τα ορυκτά καύσιμα και των επιζήμιων για το περιβάλλον επιδοτήσεων σύμφωνα με το 8ο πρόγραμμα δράσης της ΕΕ για το περιβάλλον· χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, την πρώτη διάσκεψη για τη σταδιακή απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Santa Marta της Κολομβίας από τις 24 έως τις 29 Απριλίου 2026·
30. υπογραμμίζει τη σημασία της προώθησης των επενδύσεων της ΕΕ σε αποκεντρωμένα, βιώσιμα και ανανεώσιμα συστήματα ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ηλιακών οικιακών συστημάτων, των μικροδικτύων, των συστημάτων εκτός δικτύου και των πρωτοβουλιών που ανήκουν σε κοινότητες, με στόχο να ενισχυθούν οι προσπάθειες για τη γεφύρωση του χάσματος πρόσβασης στην ενέργεια, ιδίως στις χώρες εταίρους και σε ευάλωτα περιβάλλοντα, αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό τους αντίκτυπο στην εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη και την προστασία, ιδίως για τις γυναίκες και τα παιδιά·
31. τονίζει ότι η επέκταση της πρόσβασης στην ενέργεια μπορεί να επιταχυνθεί μέσω συμπράξεων μεταξύ δημόσιων φορέων και του ιδιωτικού τομέα· υπογραμμίζει ότι οι παρεμβάσεις και τα έργα στον τομέα της ενέργειας θα πρέπει να βασίζονται σε ανάλυση που λαμβάνει υπόψη τη διάσταση των συγκρούσεων και να ανταποκρίνονται στις τοπικές πραγματικότητες και ανάγκες, προκειμένου να μεγιστοποιηθεί ο μετασχηματιστικός αντίκτυπός τους, ιδίως σε υποεξυπηρετούμενα και εύθραυστα πλαίσια· υπογραμμίζει τον κρίσιμο ρόλο που διαδραματίζουν οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών στο πλαίσιο αυτό και την ανάγκη για ουσιαστική συνεργασία με τα τοπικά ενδιαφερόμενα μέρη·
32. καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τις επενδύσεις της ΕΕ, τόσο στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας Global Gateway όσο και του προτεινόμενου μηχανισμού «Παγκόσμια Ευρώπη», διασφαλίζοντας ίσα οφέλη για τις χώρες εταίρους, ιδίως όσον αφορά την ανταλλαγή γνώσεων και τη μεταφορά τεχνολογίας, την κατάρτιση και την επανειδίκευση του τοπικού πληθυσμού, τη δημιουργία θέσεων εργασίας, την απανθρακοποίηση των βιομηχανικών δραστηριοτήτων στις οποίες είναι δύσκολο να μειωθούν οι εκπομπές και την πρόσβαση σε καθαρότερη κινητικότητα και ενέργεια·
33. τονίζει την ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης της παγκόσμιας συνεργασίας και των βιώσιμων αλυσίδων αξίας, ώστε να διασφαλιστεί ότι οι κρίσιμες πρώτες ύλες, οι οποίες απαιτούνται για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, καθώς και για την ψηφιακή και την πράσινη μετάβαση, προέρχονται από μια προσέγγιση που βασίζεται στα δικαιώματα· τονίζει ότι η προσέγγιση αυτή πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς, κατά τρόπο που να μετριάζει τις δυσμενείς κοινωνικές, περιβαλλοντικές και οικονομικές επιπτώσεις, τις επιπτώσεις στα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η παιδική εργασία, καθώς και τις επιπτώσεις στις τοπικές κοινότητες, και να συμβάλλει στη βιομηχανική και κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των χωρών προέλευσης, συμπεριλαμβανομένου του ρόλου τους σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα των κρίσιμων πρώτων υλών, και να διασφαλίζει την ουσιαστική συμμετοχή των τοπικών κοινοτήτων και της κοινωνίας των πολιτών στη διαδικασία· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη να αξιοποιηθούν οι στόχοι και οι αρχές της ομάδας του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για τα κρίσιμα ορυκτά ενεργειακής μετάβασης, η προεδρία της οποίας ασκείται από κοινού με την ΕΕ, για την προώθηση της βιώσιμης παραγωγής ορυκτών και της ανάπτυξης τοπικών αξιακών αλυσίδων·
34. τονίζει τη σημασία της πλήρους και αποτελεσματικής συμμετοχής των αυτοχθόνων πληθυσμών και των τοπικών κοινοτήτων σε ολόκληρη την αξιακή αλυσίδα των κρίσιμων πρώτων υλών, σύμφωνα με τη Διακήρυξη των Ηνωμένων Εθνών για τα δικαιώματα των αυτοχθόνων πληθυσμών·
35. αναγνωρίζει ότι, χωρίς ορθή διαχείριση, η αυξανόμενη ζήτηση για κρίσιμες πρώτες ύλες ενέχει τον κίνδυνο ενίσχυσης των στρατηγικών εξαρτήσεων, αύξησης των γεωπολιτικών ευπαθειών και εντάσεων και των παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και όξυνσης των περιβαλλοντικών και κοινωνικών προκλήσεων· τονίζει, ως εκ τούτου, τη σημασία της ενίσχυσης μιας ανταγωνιστικής και ανθεκτικής κυκλικής οικονομίας, ιδίως με την ενίσχυση της αποδοτικότητας των πόρων, την ενίσχυση των ικανοτήτων ανακύκλωσης και την προώθηση της καινοτομίας στις δευτερογενείς πρώτες ύλες, με σκοπό τη μείωση της χρήσης φυσικών πόρων και των εξαρτήσεων από κρίσιμες πρώτες ύλες· για τον σκοπό αυτό, ζητεί να ληφθούν μέτρα για την ενίσχυση της παγκόσμιας συνεργασίας στον τομέα της βιώσιμης διαχείρισης των πόρων·
36. τονίζει την ανάγκη εντατικοποίησης των μέτρων για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας, ιδίως σε καταστάσεις που είναι εύθραυστες και συνεπάγονται εκτοπισμό πληθυσμών· επισημαίνει το γεγονός ότι η ενεργειακή φτώχεια επηρεάζει το βιοτικό επίπεδο και υπονομεύει τα μέσα διαβίωσης και την υγεία των ανθρώπων, επηρεάζει την παροχή βασικών υπηρεσιών και απαιτεί ειδικά μέτρα για τις ευάλωτες ομάδες, ιδίως τις γυναίκες και τα παιδιά, συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών ενεργειακών τιμολογίων και επιδοτήσεων·
37. τονίζει ότι η ενεργειακή φτώχεια σε εύθραυστα περιβάλλοντα που πλήττονται από εκτοπισμούς υπονομεύει τα μέσα διαβίωσης, την παροχή βασικών υπηρεσιών, την ανθρώπινη ανάπτυξη και την κοινωνική σταθερότητα, επηρεάζοντας ιδίως τις ευάλωτες ομάδες·

ΣΒΑ 9: κατασκευή ανθεκτικών υποδομών, προαγωγή της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς εκβιομηχάνισης και υποστήριξη της καινοτομίας

38. επαινεί τη συνολική πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά τον ΣΒΑ 9, ιδίως τη σημαντική πρόοδο στην ανάπτυξη υποδομών, τη βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς βιομηχανική ανάπτυξη και την καινοτομία· επισημαίνει, ωστόσο, ότι η πρόοδος είναι ανομοιογενής μεταξύ χωρών και περιφερειών· πιστεύει ότι απαιτείται εστιασμένη δράση ώστε να γεφυρωθεί αυτό το χάσμα και να εξασφαλιστεί ισότιμη πρόοδος προς την υλοποίηση του ΣΒΑ 9·
39. τονίζει τη στρατηγική σημασία των ασφαλών, βιώσιμων και ανθεκτικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών υποδομών και των υποδομών μεταφορών, ενέργειας και ύδρευσης, για τη στήριξη της οικονομικής ανάπτυξης, την ενίσχυση της συνδεσιμότητας, τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, καθώς και τη βελτίωση της ανθρώπινης ανάπτυξης, ιδίως στις αγροτικές και περιφερειακές περιοχές· ζητεί μια ολιστική προσέγγιση για την ενσωμάτωση της ανθεκτικότητας στην κλιματική αλλαγή σε κάθε στάδιο του κύκλου ζωής των υποδομών·
40. τονίζει την ανάγκη να γεφυρωθεί το χάσμα όσον αφορά τις υποδομές και τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με την ψηφιακή προσβασιμότητα και την ενεργειακή φτώχεια· επιμένει ότι τα έργα υποδομών και συνδεσιμότητας πρέπει να συμβάλλουν στη δημιουργία τοπικής αξίας και να τηρούν τις αρχές της καθολικής προσβασιμότητας, ώστε να διασφαλίζεται ότι τα έργα υποδομών δεν δημιουργούν νέα εμπόδια και να ενθαρρύνεται η πλήρης ένταξη των πλέον ευάλωτων ομάδων· τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστούν προσεγγίσεις που λαμβάνουν υπόψη τη διάσταση του φύλου στις ψηφιακές επενδύσεις, ώστε να γεφυρωθεί το ψηφιακό χάσμα μεταξύ των φύλων, δεδομένου ότι τα επίμονα εμπόδια περιορίζουν τις προοπτικές των γυναικών και των κοριτσιών να επωφεληθούν από τις αναδυόμενες τεχνολογίες·
41. τονίζει την ανάγκη προώθησης βιώσιμων λύσεων για τη μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των επιχειρήσεων σε όλους τους τομείς, όπως η υπεύθυνη κατανάλωση πόρων, η αποδοτικότητα των πόρων και η εντατικοποίηση των δράσεων για την επίτευξη μιας κυκλικής οικονομίας· υπενθυμίζει τη σημασία της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει»·
42. επισημαίνει το γεγονός ότι, παράλληλα με την προώθηση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας και των επενδύσεων, η βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς εκβιομηχάνιση για τους σκοπούς της Ατζέντας του 2030 και πέραν αυτής πρέπει να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της κλιματικής ουδετερότητας, της προστασίας του περιβάλλοντος και της βιοποικιλότητας, καθώς και μιας δίκαιης μετάβασης που δεν αφήνει κανέναν στο περιθώριο· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη περαιτέρω επενδύσεων για την επίτευξη του ΣΒΑ 9, ιδίως μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και άλλων μέσων ελαχιστοποίησης των κινδύνων, μεταξύ άλλων μέσω της στρατηγικής Global Gateway, και άλλων ευρωπαϊκών ιδρυμάτων αναπτυξιακής χρηματοδότησης· ζητεί να αυξηθούν οι δημόσιες επενδύσεις σε πράσινες, ψηφιακές και κοινωνικές υποδομές, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων μεταφορών, των ενεργειακών δικτύων και της ψηφιακής συνδεσιμότητας, αξιοποιώντας την πρόοδο σε όλες τις περιφέρειες, ιδίως στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες· καλεί, επιπλέον, την ΕΕ να κινητοποιήσει περαιτέρω ιδιωτικά κεφάλαια προκειμένου να καταστήσει τις επενδύσεις ελκυστικές για τους ιδιώτες επενδυτές· τονίζει ότι, προκειμένου να είναι αμοιβαία επωφελείς, οι επενδύσεις αυτές θα πρέπει να στηρίζουν την τοπική προστιθέμενη αξία, τη χρηστή διακυβέρνηση, τα δημοσιονομικά οφέλη και τα υψηλά περιβαλλοντικά πρότυπα·
43. επισημαίνει τον ρόλο της καινοτομίας, της έρευνας και της τεχνολογικής ανάπτυξης στην ενίσχυση της παραγωγικότητας, της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας, μεταξύ άλλων για την έρευνα, την ανάπτυξη και την εφαρμογή βιώσιμων τεχνολογιών· ζητεί να ενισχυθεί η στήριξη της επιχειρηματικότητας, της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης και της ανάπτυξης δεξιοτήτων ως βασικών παραγόντων διευκόλυνσης της καινοτομίας, της παραγωγικότητας και της βιομηχανικής ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς, ιδίως σε χώρες χαμηλού εισοδήματος·
44. ζητεί να ενισχυθεί η συνεργασία για τη μεταφορά τεχνολογίας, τις ερευνητικές συμπράξεις και τα οικοσυστήματα καινοτομίας μεταξύ της ΕΕ και των χωρών εταίρων, ώστε να προωθηθεί η ερευνητική συνεργασία και να δοθεί η δυνατότητα στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και στις χώρες χαμηλού εισοδήματος να ανέλθουν στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας·

ΣΒΑ 11: επίτευξη ασφαλών, ανθεκτικών, βιώσιμων και χωρίς αποκλεισμούς πόλεων και οικισμών

45. επισημαίνει τους κινδύνους που συνδέονται με την ταχεία αστικοποίηση σε συνδυασμό με την κλιματική αλλαγή, τη ρύπανση και την απώλεια βιοποικιλότητας· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη να ενσωματωθούν η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η βιοποικιλότητα στον πολεοδομικό σχεδιασμό και να ενισχυθούν τα μέτρα αστικής ανθεκτικότητας, μεταξύ άλλων με την προώθηση ενεργειακά αποδοτικών και ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή κατοικιών, την επέκταση των χώρων πρασίνου για την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων, την ενίσχυση της ετοιμότητας, της πρόληψης και της αντιμετώπισης καταστροφών, καθώς και τη βελτίωση της διαχείρισης των υδάτων και της αντιπλημμυρικής προστασίας· τονίζει, επιπλέον, τη σημασία της διασφάλισης αποδοτικής χρήσης της γης και του περιορισμού των αρνητικών επιπτώσεων της άτακτης αστικής εξάπλωσης, προκειμένου να προστατευθούν τα οικοσυστήματα και να επιτευχθεί βιώσιμη αστική ανάπτυξη·
46. υπογραμμίζει ότι η επίτευξη του ΣΒΑ 11 απαιτεί ειδική εστίαση στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων στις αστικές περιοχές· τονίζει, επιπλέον, ότι η κλιματική αλλαγή, μεταξύ άλλων σε αστικά περιβάλλοντα, επηρεάζει δυσανάλογα τις γυναίκες και τα κορίτσια, ιδίως εκείνες που βρίσκονται σε ασταθή ή ευάλωτα περιβάλλοντα· καλεί τις κυβερνήσεις και τις τοπικές αρχές να διασφαλίσουν ότι οι επενδύσεις κατανέμονται ισότιμα, αντιμετωπίζοντας την περιθωριοποίηση, ιδίως σε περιοχές που πλήττονται επί του παρόντος από συστημική έλλειψη προσβάσιμων και οικονομικά προσιτών μεταφορών, δημόσιων υπηρεσιών, τοπικών και βιώσιμων αλυσίδων τροφίμων και στέγασης, δίνοντας παράλληλα ιδιαίτερη προσοχή στις ευάλωτες και κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούσες ομάδες·
47. εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι μεγάλο ποσοστό του αστικού πληθυσμού εξακολουθεί να μην έχει πρόσβαση σε οικονομικά προσιτά, αποδοτικά και βιώσιμα συστήματα μεταφορών· σημειώνει ότι η αύξηση της διαθεσιμότητας, της προσβασιμότητας και της χρήσης των δημόσιων μεταφορών, παράλληλα με τις υποδομές ήπιας κινητικότητας, καθώς και άλλες καινοτόμες και καθαρές λύσεις κινητικότητας, αποτελεί εργαλείο καίριας σημασίας για τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης· τονίζει ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστούν επαρκείς υποδομές και υπηρεσίες για τα άτομα με μειωμένη κινητικότητα, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων με αναπηρία·
48. υπογραμμίζει την επείγουσα ανάγκη για περαιτέρω βελτίωση και εφαρμογή συστημάτων συλλογής και διαχείρισης αποβλήτων, σύμφωνα με τις αρχές ιεράρχησης των αποβλήτων, μεταξύ άλλων, κατά περίπτωση, μέσω της χρήσης ψηφιακής τεχνολογίας και ΤΝ, μέσω επενδύσεων σε συστήματα επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης και μέσω της μείωσης των αποβλήτων· τονίζει τον ρόλο της επικείμενης πράξης για την κυκλική οικονομία όσον αφορά την αξιοποίηση του δυναμικού της κυκλικής οικονομίας· ζητεί να ληφθούν μέτρα για τη διευκόλυνση μιας πραγματικής αγοράς δευτερογενών πρώτων υλών στην ΕΕ·
49. υπενθυμίζει την επείγουσα ανάγκη εφαρμογής ενεργειακών και κλιματικών λύσεων σε τοπικό και δημοτικό επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω λύσεων που βασίζονται στη φύση, για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένης της έκθεσης σε ακραία θερμότητα·
50. υπενθυμίζει την ανάγκη ανάληψης δράσης για τον εκσυγχρονισμό, την οικονομική προσιτότητα και τη βιωσιμότητα της στέγασης, με την κλιμάκωση της εφαρμογής ενεργειακά αποδοτικών και ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή μοντέλων στέγασης και στρατηγικών δόμησης· τονίζει τη σημασία της αύξησης των επενδύσεων, στο πλαίσιο αυτό, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν ιδιωτικές επενδύσεις και συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, και καλεί την ΕΕ να στηρίξει τις πόλεις στη μόχλευση κεφαλαίων μέσω καινοτόμων χρηματοδοτικών μέσων·
51. αναγνωρίζει το δικαίωμα σε διαβίωση υπό συνθήκες ειρήνης, ασφάλειας και αξιοπρέπειας ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα, και επισημαίνει ότι η κρίση της οικονομικά προσιτής στέγασης επηρεάζει έως και τρία δισεκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως· τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί, έως το 2030, η πρόσβαση όλων σε αξιοπρεπή, κατάλληλη, ασφαλή, προσβάσιμη, βιώσιμη, ενεργειακά αποδοτική και οικονομικά προσιτή στέγαση και βασικές υπηρεσίες, μεταξύ άλλων με την προώθηση πολιτικών δημόσιας στέγασης· καλεί την ΕΕ να στηρίξει τις χώρες εταίρους στην ανάπτυξη πολιτικών κοινωνικής στέγασης·
52. ενθαρρύνει τη στενότερη συνεργασία μεταξύ πόλεων, επιχειρήσεων, ερευνητικών ιδρυμάτων και της κοινωνίας των πολιτών για την προώθηση της καινοτομίας, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την εντατικοποίηση επιτυχημένων αστικών λύσεων, μεταξύ άλλων μέσω εταιρικών σχέσεων μεταξύ πόλεων της Ευρώπης και των χωρών εταίρων, πλατφορμών της ΕΕ και πρωτοβουλιών ανταλλαγής γνώσεων·

ΣΒΑ 17: ενίσχυση των μέσων εφαρμογής και αναζωογόνηση της παγκόσμιας σύμπραξης για τη βιώσιμη ανάπτυξη

53. καλεί την ΕΕ να συνεχίσει να υποστηρίζει την πολυμερή προσέγγιση, μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες και τη στήριξη του συστήματος των Ηνωμένων Εθνών, ώστε να αναλάβει ηγετικό ρόλο σε παγκόσμιο επίπεδο στην υλοποίηση της Ατζέντας του 2030 και να καλύψει τα κενά που αφήνουν άλλοι, μέσω της δημιουργίας νέων συμμαχιών και της ενίσχυσης των υφιστάμενων, και της συνεργασίας με παγκόσμιους εταίρους για την κινητοποίηση χρηματοδότησης· τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης των διεθνών συνθηκών και συμφωνιών, όπως η συμφωνία του Παρισιού, η σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα και οι περιφερειακές πρωτοβουλίες διατήρησης·
54. επιβεβαιώνει την πλήρη προσήλωσή του στη διαχρονική αξία της πολυμερούς προσέγγισης και υπογραμμίζει ότι είναι αναγκαίο να υπάρχει ένα εκσυγχρονισμένο πολυμερές σύστημα που να διέπει το εμπόριο· υπενθυμίζει τη στήριξη της ΕΕ στην εντολή του ΠΟΕ και στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις σχετικά με τη Συνθήκη των Ηνωμένων Εθνών για τις επιχειρήσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα·
55. εκφράζει την ανησυχία του για το ετήσιο επενδυτικό κενό ύψους περίπου 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ στη χρηματοδότηση που απαιτείται για την επίτευξη των ΣΒΑ, το οποίο επιδεινώνεται περαιτέρω από τη μείωση των επιπέδων ΕΑΒ· παροτρύνει την ΕΕ και τα κράτη μέλη να προσπαθήσουν να διασφαλίσουν ότι διατίθεται επαρκής χρηματοδότηση για την εκπλήρωση της δέσμευσης να δαπανηθεί το 0,7 % του ΑΕΕ στην ΕΑΒ και να παρασχεθεί το 0,2 % του ΑΕΕ ως ΕΑΒ στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες·
56. ενθαρρύνει ένθερμα τη διερεύνηση επιλογών για τη μόχλευση ιδιωτικής χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων μέσω της Ένωσης Κεφαλαιαγορών· χαιρετίζει, στο πλαίσιο αυτό, την πλατφόρμα επενδυτών για τους ΣΒΑ του αναπτυξιακού προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών, η οποία επιτρέπει στις ιδιωτικές εταιρείες να εντοπίζουν «τομείς επενδυτικών ευκαιριών» προκειμένου να συμβάλουν στη βιώσιμη ανάπτυξη, και ενθαρρύνει περαιτέρω επενδύσεις, μεταξύ άλλων μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ώστε να συμβάλουν στην κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για τους ΣΒΑ, τηρώντας τα κριτήρια της Επιτροπής Αναπτυξιακής Βοήθειας του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης· ενθαρρύνει περαιτέρω την καταπολέμηση των παράνομων χρηματοοικονομικών ροών, της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής·
57. εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για τις προοπτικές μιας κρίσης χρέους στις αναπτυσσόμενες χώρες, ιδίως στις χώρες χαμηλού εισοδήματος και τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, και ζητεί ελάφρυνση και αναδιάρθρωση του χρέους για τις πληγείσες χώρες, λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές της Διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών για το Εμπόριο και την Ανάπτυξη σχετικά με την προώθηση υπεύθυνων κρατικών δανειοδοτικών και δανειοληπτικών πράξεων και τις αρχές του ΟΟΣΑ για τη βιωσιμότητα του χρέους, καθώς και την κυριαρχία επί των πόρων, ως πρώτο βήμα· τονίζει την ανάγκη για αποτελεσματική και υπεύθυνη χρήση των διαθέσιμων πόρων· αναγνωρίζει τη σημασία της χρηματοδότησης βάσει επιχορηγήσεων και της χρηματοδότησης με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους και των μέσων που δεν δημιουργούν χρέος για τις πληγείσες χώρες· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τους περιορισμούς της παγκόσμιας χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής και την ανεπαρκή διεθνή στήριξη· τονίζει ότι οι χώρες αυτές χρειάζονται επειγόντως περισσότερους χρηματοδοτικούς πόρους και δημοσιονομικά περιθώρια για να καταστούν δυνατές πολύ σημαντικότερες επενδύσεις στους ΣΒΑ· σημειώνει, στο πλαίσιο αυτό, τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις για τη δημιουργία και την εφαρμογή σύμβασης-πλαισίου του ΟΗΕ για τη διεθνή συνεργασία σε φορολογικά θέματα·
58. τονίζει ότι οι αποτελεσματικές παγκόσμιες συμπράξεις θα πρέπει να βασίζονται στην αμοιβαία συνεργασία και να επιτυγχάνουν τους κοινούς στόχους των εταίρων· τονίζει τη σημασία της διαφάνειας, της χρηστής διακυβέρνησης και του μετρήσιμου αντικτύπου σε όλες τις προσπάθειες αναπτυξιακής συνεργασίας·
59. υπογραμμίζει τη στρατηγική σημασία και τις δυνατότητες της Global Gateway της ΕΕ ως εμβληματικού μέσου για την ενίσχυση των βιώσιμων εταιρικών σχέσεων και την παροχή υποδομών υψηλής ποιότητας, με παράλληλη προώθηση των διεθνών προτύπων και της μακρόπνοης οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης στις χώρες εταίρους·
60. ενθαρρύνει τη στενότερη συνεργασία με τις χώρες εταίρους, τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, τις περιφερειακές τράπεζες ανάπτυξης και τους τοπικούς ενδιαφερόμενους φορείς για τον συντονισμό των αναπτυξιακών προσπαθειών, την αποφυγή επικαλύψεων και τη μεγιστοποίηση του αντικτύπου για τη στήριξη της Ατζέντας του 2030, ιδίως σε ευάλωτα περιβάλλοντα που πλήττονται από συγκρούσεις και εκτοπισμούς· τονίζει ότι τα προγράμματα αναπτυξιακής συνεργασίας θα πρέπει να περιλαμβάνουν σαφείς μηχανισμούς εκτίμησης του αντικτύπου και συμμετοχική παρακολούθηση με τη συμμετοχή τοπικών ενδιαφερόμενων μερών·

Προοπτικές

61. επαναλαμβάνει ότι οι ΣΒΑ συνιστούν τη μόνη ολοκληρωμένη δέσμη στόχων που έχει συμφωνηθεί σε παγκόσμιο επίπεδο σχετικά με τις μείζονες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τόσο οι ανεπτυγμένες όσο και οι αναπτυσσόμενες χώρες και αποτελούν επί του παρόντος το καλύτερο διαθέσιμο εργαλείο για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων αυτών των προκλήσεων· επαναβεβαιώνει ότι οι λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες και οι χώρες χαμηλού εισοδήματος, ως οι πλέον ευάλωτες ομάδες χωρών, χρειάζονται ενισχυμένη παγκόσμια στήριξη για την επίτευξη των ΣΒΑ· καλεί την ΕΕ να συνεχίσει και να ενισχύσει τον ρόλο της στις διαβουλεύσεις στο πολιτικό φόρουμ υψηλού επιπέδου του 2026, προκειμένου να ανοίξει τον δρόμο για επιταχυνόμενη δράση ενόψει της προθεσμίας για την Ατζέντα του 2030, και να προωθήσει μια μελλοντοστρεφή ατζέντα για την παγκόσμια βιώσιμη ανάπτυξη που θα υπερβαίνει το 2030·
62. καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να εκπονήσουν σχέδια εφαρμογής με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα για την επίτευξη των ΣΒΑ, τα οποία θα θέτουν φιλόδοξους στόχους πέραν του 2030· καλεί σε αυτό το πλαίσιο την Επιτροπή να δώσει πρώτη το παράδειγμα και να αναπτύξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική που θα συνοδεύεται από ένα διαρθρωμένο σχέδιο υλοποίησης των ΣΒΑ· χαιρετίζει την πρώτη εθελοντική επανεξέταση της υλοποίησης των ΣΒΑ από την ΕΕ το 2023 και πιστεύει ότι τέτοιες επανεξετάσεις πρέπει να αποκτήσουν τακτικό χαρακτήρα·
63. επισημαίνει ότι οι ΣΒΑ αποτελούν επίσης οικονομική ευκαιρία για την οικοδόμηση πραγματικής ευημερίας και μιας βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομίας που προωθεί την ανταγωνιστικότητα, την καινοτομία και την ανθεκτικότητα, επιτρέπει δε στους ανθρώπους να ζουν αξιοπρεπώς, με πλήρη σεβασμό των ορίων του πλανήτη, συμπεριλαμβανομένων της βιοποικιλότητας και του περιβάλλοντος, με τη χρήση νέων τεχνολογιών και τη δημιουργία νέων οικονομικών τομέων και θέσεων εργασίας· τονίζει ότι η μετάβαση σε μια βιώσιμη και ανθεκτική οικονομία θα πρέπει να προωθεί την αξιοπρεπή εργασία, την κοινωνική προστασία και τα ισχυρά εργασιακά δικαιώματα παγκοσμίως·
64. τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί η συνοχή των πολιτικών για την ανάπτυξη, σύμφωνα με το άρθρο 208 ΣΛΕΕ, με στόχο την ενσωμάτωση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών πτυχών της βιώσιμης ανάπτυξης σε όλα τα στάδια του κύκλου χάραξης πολιτικής, προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι συνέργειες μεταξύ των τομέων πολιτικής, να εντοπιστούν και να πραγματοποιηθούν πιθανοί συμβιβασμοί, καθώς και να αντιμετωπιστούν οι διεθνείς δευτερογενείς επιπτώσεις των πολιτικών της ΕΕ·
65. τονίζει ότι μια ανεξάρτητη και επαρκώς χρηματοδοτούμενη κοινωνία των πολιτών, καθώς και οι τοπικές αρχές και κοινότητες, αποτελούν βασικούς εταίρους για την προώθηση της Ατζέντας του 2030· τονίζει την ανάγκη να δημιουργηθεί, να υποστηριχθεί και να προστατευθεί ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών, και να διασφαλιστεί ότι οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών μη κυβερνητικών οργανώσεων, συμμετέχουν ουσιαστικά στην επίτευξη των ΣΒΑ και λαμβάνουν επαρκή μακροπρόθεσμη και ευέλικτη χρηματοδότηση, ιδίως σε χώρες όπου ο χώρος της κοινωνίας των πολιτών συρρικνώνεται·
66. υπενθυμίζει ότι οι γυναίκες και τα παιδιά, ιδίως τα κορίτσια, πλήττονται δυσανάλογα από οικονομικές κρίσεις, περιορισμένη υγειονομική περίθαλψη, την κλιματική αλλαγή, έμφυλη βία και συγκρούσεις, και ότι οι συνεχιζόμενες ανισότητες εξακολουθούν να περιορίζουν την πλήρη συμμετοχή τους στην κοινωνία· τονίζει την ανάγκη για επαρκή και ευέλικτη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων για τις τοπικές οργανώσεις και τις οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών, πολλές από τις οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρούς οικονομικούς περιορισμούς·
67. τονίζει ότι η βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς οικονομική ανάπτυξη εντός των ορίων του πλανήτη, η ανταγωνιστικότητα και η καινοτομία, καθώς και ένας ισχυρός ιδιωτικός τομέας αποτελούν απαραίτητους παράγοντες διευκόλυνσης της βιώσιμης ανάπτυξης και της ευημερίας των κοινωνιών, και τονίζει ότι η ψηφιοποίηση, η ΤΝ και οι καθαρές τεχνολογίες έχουν τη δυνατότητα να συμβάλουν στην επίτευξη των παγκόσμιων στόχων βιωσιμότητας και, ως εκ τούτου, θα πρέπει να διαδραματίσουν ρόλο στο αναπτυξιακό όραμα της ΕΕ· ενθαρρύνει την ΕΕ να αξιοποιήσει την επιρροή της για την προώθηση της Ατζέντας του 2030, με στόχο τη διασφάλιση απτών βελτιώσεων στο βιοτικό επίπεδο, τη μείωση της φτώχειας και τη διεύρυνση των ευκαιριών για τις μελλοντικές γενιές, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και της καινοτομίας·
68. ζητεί οι δεσμεύσεις που αναλήφθηκαν κατά τη σύνοδο κορυφής του 2024 για το μέλλον, στο σύμφωνο για το μέλλον και κατά την 4η Διεθνή Διάσκεψη του 2025 για τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης που πραγματοποιήθηκε στη Σεβίλλη να μετουσιωθούν σε συγκεκριμένες δράσεις και να αυξηθούν οι επενδύσεις ώστε να καλυφθεί το χρηματοδοτικό κενό για τη βιώσιμη ανάπτυξη· τονίζει ότι κάθε παγκόσμιο πλαίσιο ανάπτυξης για την περίοδο μετά το 2030 πρέπει να είναι φιλόδοξο, μετρήσιμο και να επικεντρώνεται στην επίτευξη αποτελεσμάτων·
69. τονίζει τη σημασία των πολυμερών συμφωνιών, ιδίως των περιβαλλοντικών συμφωνιών, ως αποτελεσματικών πλαισίων για την προώθηση της διεθνούς συνεργασίας και την προώθηση των ΣΒΑ, και ενθαρρύνει την ΕΕ να ενισχύσει περαιτέρω την εφαρμογή και τον αντίκτυπό τους·
70. ζητεί το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 να συνάδει πλήρως με την Ατζέντα του 2030 και να συμβάλλει στην επίτευξη των ΣΒΑ· τονίζει ότι η προσήλωση της ΕΕ στους ΣΒΑ θα πρέπει να υποστηρίζεται από φιλόδοξες χρηματοδοτικές δεσμεύσεις στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να παράσχουν πρόσθετη χρηματοδότηση για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή σε αυτήν, καθώς και για απώλειες και ζημίες, σύμφωνα με τον «χάρτη πορείας Μπακού-Μπελέμ», που συμφωνήθηκε κατά την 29η διάσκεψη των μερών της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την κλιματική αλλαγή (COP 29)·

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 7ης Ιουλίου 2026 σχετικά με μια νέα στρατηγική για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση (2025/2181(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–        έχοντας υπόψη την οδηγία (EE) 2018/1808 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας 2010/13/ΕΕ για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) ενόψει των μεταβαλλόμενων συνθηκών της αγοράς[1],

–        έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1083 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Απριλίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση κοινού πλαισίου για τις υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης στην εσωτερική αγορά και την τροποποίηση της οδηγίας 2010/13/ΕΕ (ευρωπαϊκός κανονισμός για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης)[2],

–        έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, σχετικά με την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/31/ΕΚ (πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες)^[3],

–        έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, για τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 300/2008, (ΕΕ) αριθ. 167/2013, (ΕΕ) αριθ. 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1139 και (ΕΕ) 2019/2144 και των οδηγιών 2014/90/ΕΕ, (ΕΕ) 2016/797 και (ΕΕ) 2020/1828 (κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη)[4],

–        έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Μαρτίου 2021 σχετικά με τη διαμόρφωση της πολιτικής για την ψηφιακή εκπαίδευση[5],

–        έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 11ης Μαΐου 2022, με τίτλο «Μια ψηφιακή δεκαετία για τα παιδιά και τις νέες/τους νέους: η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για ένα καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά (BIK+)» (COM(2022)0212),

–        έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, της 12ης Νοεμβρίου 2025, με τίτλο «Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας: Ενδυνάμωση ισχυρών και ανθεκτικών δημοκρατιών» (JOIN(2025)0791),

–        έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 5ης Μαρτίου 2025, σχετικά με το σχέδιο δράσης για τις βασικές δεξιότητες (COM(2025)0088),

–        έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Δεκεμβρίου 2020, με τίτλο «Τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης κατά την ψηφιακή δεκαετία: Σχέδιο δράσης για τη στήριξη της ανάκαμψης και του μετασχηματισμού» (COM(2020)0784),

–        έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 10ης Φεβρουαρίου 2026, με τίτλο «Σχέδιο δράσης κατά του κυβερνοεκφοβισμού — Πιο ασφαλείς στο διαδίκτυο, πιο δυνατοί μαζί» (CΟΜ(2026)0071),

–        έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 5ης Μαρτίου 2026, με τίτλο «Στρατηγική για τη διαγενεακή δικαιοσύνη» (COM(2026)0110),

–        έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Νοεμβρίου 2025 σχετικά με την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο[6],

–        έχοντας υπόψη το σύμφωνο των Ηνωμένων Εθνών για το μέλλον, της 22ας Σεπτεμβρίου 2024,

–        έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με πλαίσιο ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας με τίτλο «Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νεολαία 2019-2027»[7],

–        έχοντας υπόψη τη δημοσίευση της Επιτροπής με τίτλο «Guidelines on the ethical use of artificial intelligence and data in teaching and learning for Educators» (Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη δεοντολογική χρήση τεχνητής νοημοσύνης και δεδομένων στη διδασκαλία και τη μάθηση για εκπαιδευτικούς), που δημοσιεύθηκε το 2026,

–        έχοντας υπόψη τη δημοσίευση της Επιτροπής με τίτλο «Guidelines for teaching informatics: practical strategies for European classrooms» (Κατευθυντήριες γραμμές για τη διδασκαλία της πληροφορικής: πρακτικές στρατηγικές για τα ευρωπαϊκά σχολεία), που δημοσιεύθηκε το 2026,

–        έχοντας υπόψη τη δημοσίευση της Επιτροπής με τίτλο «Wellbeing and mental health at school – Guidelines for education policymakers» (Ευεξία και ψυχική υγεία στο σχολείο — Κατευθυντήριες γραμμές για τους υπεύθυνους χάραξης εκπαιδευτικής πολιτικής), που δημοσιεύθηκε το 2024,

–        έχοντας υπόψη τη δημοσίευση του Κοινού Κέντρου Ερευνών με τίτλο «Social media usage and adolescents’ mental health in the EU» (Η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η ψυχική υγεία των εφήβων στην ΕΕ», που δημοσιεύθηκε το 2025,

–        έχοντας υπόψη τις εκθέσεις της UNESCO, ιδίως την έκθεση με τίτλο «Media and information literacy for all: closing the gaps: global analysis of the current state of play of media and information literacy» (Γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και σε θέματα πληροφοριών για όλους — γεφύρωση του χάσματος: παγκόσμια ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης στον τομέα του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και σε θέματα πληροφοριών), που δημοσιεύθηκε το 2025,

–        έχοντας υπόψη τη δημοσίευση του ΟΟΣΑ με τίτλο «Pisa 2022 Results (Volume II): Learning During –and From– Disruption» [Αποτελέσματα του προγράμματος PISA 2022 (Τόμος ΙΙ): μάθηση εν μέσω —και μέσω— διαταραχών], που δημοσιεύθηκε το 2023,

–        έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 10ης Οκτωβρίου 2025, με τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη λήψη μέτρων για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο, σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065»[8],

–        έχοντας υπόψη τη Διεθνή Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού, της 20ής Νοεμβρίου 1989, και τη Γενική Παρατήρηση αριθ. 25 του 2021 αυτής, σχετικά με τα δικαιώματα των παιδιών σε σχέση με το ψηφιακό περιβάλλον,

–        έχοντας υπόψη τη δημοσίευση του ΟΟΣΑ με τίτλο «Σύσταση του Συμβουλίου για τα παιδιά στο ψηφιακό περιβάλλον», που δημοσιεύτηκε το 2025,

–        έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές του Συμβουλίου της Ευρώπης για τον σεβασμό, την προστασία και την τήρηση των δικαιωμάτων του παιδιού στο ψηφιακό περιβάλλον, οι οποίες δημοσιεύθηκαν το 2018,

–        έχοντας υπόψη την έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης με τίτλο «Media Literacy for all: Supporting marginalised groups through community media» (Γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας για όλους: στήριξη των περιθωριοποιημένων ομάδων μέσω των κοινοτικών μέσων ενημέρωσης), που δημοσιεύτηκε το 2020,

–        έχοντας υπόψη το έγγραφο πολιτικής της διευθύνουσας επιτροπής για τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία της πληροφορίας (CDMSI), με τίτλο «National Media and Information Literacy (MIL) Strategies: Practical Steps and Indicators» (Εθνικές στρατηγικές για τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης και την πληροφόρηση: πρακτικά μέτρα και δείκτες), το οποίο δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025,

–        έχοντας υπόψη το άρθρο 55 του Κανονισμού του,

–        έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (A10-0173/2026),

Α.      λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση είναι ουσιαστικής σημασίας για να αποκτήσουν οι πολίτες τις κρίσιμες δεξιότητες που απαιτούνται για την αξιολόγηση, την επαλήθευση, τη δημιουργία και την ανταλλαγή πληροφοριών και περιεχομένου των μέσων επικοινωνίας αυτόνομα και υπεύθυνα σε παραδοσιακές και επιγραμμικές πλατφόρμες, καθώς και για να πραγματοποιούν τεκμηριωμένες επιλογές σε ένα συνεχώς εξελισσόμενο περιβάλλον πληροφοριών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δεξιότητες αυτές ενισχύουν τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, την κοινωνική ένταξη και τη δημοκρατική ανθεκτικότητα·

Β.      λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση παρέχουν βασικές δεξιότητες στη σύγχρονη κοινωνία και είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της διάδοσης της παραπληροφόρησης, της μείωσης της εμπιστοσύνης στα μέσα ενημέρωσης και του αντικτύπου των επιγραμμικών πλατφορμών, των νέων παραγόντων των μέσων επικοινωνίας, όπως είναι οι επηρεαστές γνώμης και οι δημιουργοί περιεχομένου, και της τεχνητής νοημοσύνης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση είναι απαραίτητα στο πλαίσιο των μεταβαλλόμενων προτύπων κατανάλωσης των πληροφοριών που βασίζονται στην «κουλτούρα κύλισης» (scrolling culture)·

Γ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση είναι απαραίτητα στοιχεία για τη διασφάλιση της ψηφιακής ευημερίας των χρηστών·

Δ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τρόποι πρόσβασης στα μέσα ενημέρωσης και στο ψηφιακό περιεχόμενο έχουν αλλάξει σημαντικά, καθώς οι χρήστες, ιδίως οι ανήλικοι και οι νέοι, επιλέγουν όλο και πιο συχνά στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης περιεχόμενο προσαρμοσμένο στις προτιμήσεις τους, παρακολουθούν λεπτομερώς τη δραστηριότητα των επηρεαστών γνώμης, ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τις αλγοριθμικές συστάσεις και η προσοχή τους είναι πολύ πιο κατακερματισμένη σε σύγκριση με τη χρήση των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να εξατομικεύσουν γρήγορα τις ροές τους, με αποτέλεσμα οι χρήστες, ιδίως οι ανήλικοι, οι ηλικιωμένοι χρήστες και άλλοι ευάλωτοι χρήστες, να εκτίθενται στον κίνδυνο ενίσχυσης επιβλαβών περιεχομένων ή να εγκλωβίζονται σε «φούσκες πληροφοριών»·

Ε.      λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα σχεδιαστικά στοιχεία των ψηφιακών πλατφορμών, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων αλγοριθμικών συστάσεων, μπορούν να επηρεάσουν την επιλογή και την προβολή του περιεχομένου και να συμβάλουν στη διακύβευση της ευημερίας των χρηστών και στην έκθεσή τους σε επιβλαβές περιεχόμενο·

ΣΤ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση, οι πολίτες της ΕΕ θα πρέπει να διαθέτουν ευρύ φάσμα γνωστικών, τεχνικών και κοινωνικών δεξιοτήτων για την αποτελεσματική πρόσβαση στο περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης και την ανάλυση αυτού και, ως εκ τούτου, να παραμένουν ανθεκτικοί σε πιθανές ενέργειες χειραγώγησης ή υβριδικές επιθέσεις που αποσκοπούν στην αποσταθεροποίηση του πολιτικού λόγου και των δημοκρατικών διαδικασιών·

Ζ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι η υψηλής ποιότητας, ανεξάρτητη και πολυφωνική δημοσιογραφία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο των δημοκρατικών κοινωνιών και διαδραματίζει καίριο ρόλο στην ενίσχυση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας, στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και στην αύξηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο οικοσύστημα πληροφοριών, ενώ έχει θετικό αντίκτυπο στην οικονομική βιωσιμότητα του τομέα των μέσων ενημέρωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δημόσια μέσα ενημέρωσης διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην επιδίωξη των στόχων αυτών και χρήζουν επαρκούς και βιώσιμης χρηματοδότησης·

Η.      λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή εκπαίδευση πρέπει να θεωρούνται αναπόσπαστα στοιχεία μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής διά βίου μάθησης, η οποία θα πρέπει να καλύπτει τις ειδικές ανάγκες των εκπαιδευομένων και των ενδιαφερόμενων μερών στο εκπαιδευτικό οικοσύστημα εκπαίδευσης και στο οικοσύστημα πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των γονέων, των φροντιστών, των εκπαιδευτικών, των μέσων ενημέρωσης, των δημοσιογράφων, των βιβλιοθηκών, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των νέων παραγόντων των μέσων ενημέρωσης, όπως οι επηρεαστές γνώμης και οι δημιουργοί περιεχομένου· λαμβάνοντας υπόψη ότι στη στρατηγική για τη διαγενεακή δικαιοσύνη αναγνωρίζονται η διά βίου μάθηση, οι ψηφιακές δεξιότητες, ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ενεργός συμμετοχή όλων των ηλικιακών ομάδων ως βασικές προϋποθέσεις για τη διαγενεακή δικαιοσύνη και την ανθεκτικότητα των δημοκρατικών κοινωνιών·

Θ.      λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αποτελεσματικός γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση απαιτούν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στην εκπαίδευση και ένα πλουραλιστικό περιβάλλον πληροφόρησης·

Ι.       λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε ολοένα και μικρότερη ηλικία, καθώς το 97 % των νέων στην ΕΕ χρησιμοποιούν το διαδίκτυο καθημερινά και οι πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν την κύρια πηγή πληροφόρησης για τους νέους ηλικίας 15-24 ετών^[9]·

ΙΑ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προσεγγίσεις όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση ποικίλλουν ανά την ΕΕ, καθώς διαπιστώνονται σημαντικές διαφορές όσον αφορά την ενσωμάτωσή τους στα σχολικά προγράμματα και το επίπεδο της οικονομικής ή διοικητικής στήριξης που παρέχεται για σχετικές δράσεις ή προγράμματα, καθώς και όσον αφορά τις αρμόδιες αρχές ή φορείς και τη μεταξύ τους συνεργασία·

ΙΒ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι το γενικό σχόλιο αριθ. 25 για με τα δικαιώματα των παιδιών σχετικά με το ψηφιακό περιβάλλον, το οποίο εγκρίθηκε από την Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού το 2021, ορίζει ότι τα δικαιώματα του παιδιού πρέπει να γίνονται σεβαστά, να προστατεύονται και να τηρούνται στο ψηφιακό περιβάλλον και ότι, κατά τη διάθεση των προϊόντων και των υπηρεσιών τους στα παιδιά, οι πάροχοι ψηφιακών υπηρεσιών πρέπει να τηρούν τα υψηλότερα πρότυπα δεοντολογίας, ιδιωτικότητας και ασφάλειας, καθώς και ηλικιακής καταλληλότητας·

ΙΓ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και οι δεξιότητες ψηφιακής μάθησης θα πρέπει να καλλιεργούνται από μικρή ηλικία, καθώς η ένταξή τους στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση συμβάλλει στην καλύτερη προετοιμασία των παιδιών για τις προκλήσεις του ψηφιακού περιβάλλοντος, με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία και το στάδιο ανάπτυξής τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δεξιότητες αυτές είναι εξίσου απαραίτητες καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου και απαιτούν μια προσέγγιση διά βίου μάθησης·

ΙΔ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόωρη χρήση ψηφιακών εργαλείων ή τεχνολογιών από ανηλίκους πριν από την ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και κριτικής σκέψης με αναλογικά εργαλεία τούς εκθέτει σε πληθώρα ψηφιακών και διαδικτυακών κινδύνων τους οποίους ενδέχεται να μην είναι ακόμη σε θέση να αναγνωρίσουν ή να διαχειριστούν·

ΙΕ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες οι πληθυσμιακές ομάδες, και ιδίως οι ανήλικοι, οι νέοι, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα που ζουν σε αγροτικές ή απομακρυσμένες περιοχές με περιορισμένες ψηφιακές υποδομές, εξακολουθούν να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εκμετάλλευσης στο ψηφιακό περιβάλλον· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολίτες όλων των ηλικιών, ιδίως οι ανήλικοι, των οποίων οι γνωστικές ικανότητες βρίσκονται υπό ανάπτυξη, είναι ευάλωτοι σε κινδύνους που σχετίζονται με περιεχόμενο που παράγεται από ΤΝ και διαλογικά ρομπότ·

ΙΣΤ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας για την προστασία των ανηλίκων κατά τη χρήση επιγραμμικών πλατφορμών, συμπεριλαμβανομένων των συζητήσεων σχετικά με το ελάχιστο όριο ηλικίας, την επαλήθευση της ηλικίας και τον γονικό έλεγχο, έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο·

ΙΖ.     λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Μάρτιο του 2026, η Επιτροπή συγκρότησε ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, αποστολή της οποίας είναι να καταρτίσει συστάσεις για την καλύτερη προστασία και ενδυνάμωση των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ομάδα εξετάζει επίσης τη σημασία του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης για τα παιδιά, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς·

ΙΗ.    λαμβάνοντας υπόψη ότι η νομοθεσία της ΕΕ για τα οπτικοακουστικά μέσα και τα μέσα ενημέρωσης παρέχει ορισμό και αναγνωρίζει τη σημασία του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας, ιδίως μέσω του άρθρου 2 παράγραφος 21 του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και των υποχρεώσεων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας στο πλαίσιο της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 13 του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης αναθέτει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Μέσων Ενημέρωσης την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας·

Βασικά στοιχεία της νέας προσέγγισης για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση

1.       υπογραμμίζει ότι μια μακρόπνοη προσέγγιση όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση θα πρέπει να αποσκοπεί στην απόκτηση βασικών δεξιοτήτων από τους πολίτες όλων των ηλικιών που θα τους βοηθήσουν να αξιοποιήσουν στο έπακρο το ψηφιακό περιβάλλον, να ενισχύσουν τις δημιουργικές τους ικανότητες, να επωφεληθούν από την έκθεση σε διαφορετικές πηγές και να αποφύγουν τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση και τον σχεδιασμό επιγραμμικών πλατφορμών·

2.       επισημαίνει ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των ατόμων, η οποία συμβάλλει στη λήψη τεκμηριωμένων και αυτόνομων αποφάσεων στο πλαίσιο των δημοκρατικών διαδικασιών και ενισχύει την πολιτική ευθύνη για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, της πόλωσης και της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό, ιδίως σε εκλογικά πλαίσια·

3.       τονίζει ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται σε ευρύτερες πρωτοβουλίες της ΕΕ που αποσκοπούν στη διασφάλιση των δημοκρατικών διαδικασιών, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ασπίδας Δημοκρατίας·

4.       αναγνωρίζει ότι οι προσεγγίσεις για τη διδασκαλία του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης πρέπει να είναι καινοτόμες, να απευθύνονται σε όλες τις πληθυσμιακές ομάδες και να είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των εκπαιδευομένων, ιδίως των ευάλωτων χρηστών που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση λόγω γεωγραφικών, κοινωνικών, πολιτισμικών και οικονομικών παραγόντων·

5.       αναγνωρίζει την αξία της εκπαίδευσης μεταξύ συνομηλίκων, όπως υλοποιείται από τα Κέντρα Ασφαλούς Διαδικτύου και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ως αποτελεσματικού εργαλείου για την προσέγγιση παιδιών και εφήβων με μηνύματα σχετικά με την ασφαλή χρήση του διαδικτύου, συμπληρωματικά προς την τυπική εκπαίδευση·

6.       τονίζει τους βασικούς ρόλους που διαδραματίζουν ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση στην ενδυνάμωση των χρηστών ώστε να πλοηγούνται με ασφάλεια στο ψηφιακό περιβάλλον, μεταξύ άλλων στην καταπολέμηση του κυβερνοεκφοβισμού και άλλων ειδών επιβλαβών παραγόντων στο διαδίκτυο· ειδικότερα, επισημαίνει το γεγονός ότι η παροχή δεξιοτήτων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακής μάθησης καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής πορείας και στο πλαίσιο δραστηριοτήτων διά βίου μάθησης είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη και την ενίσχυση της κριτικής σκέψης, της αυτογνωσίας και της υπεύθυνης συμπεριφοράς στο διαδίκτυο·

7.       τονίζει ότι οι πολιτικές γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας θα πρέπει να αυξάνουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα ψηφιακά περιβάλλοντα και ο σχεδιασμός των πλατφορμών επηρεάζουν τον τρόπο πρόσβασης στις πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας κατανόησης της λειτουργίας των αλγορίθμων και αναγνώρισης του εθιστικού σχεδιασμού και του συναισθηματικά χειραγωγικού περιεχομένου·

8.       τονίζει τον αυξανόμενο αντίκτυπο που έχουν τα ψηφιακά περιβάλλοντα στην ψυχική υγεία και την ευημερία των χρηστών· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντάξουν στα προγράμματα γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακής μάθησης την ανάπτυξη της ψηφιακής ενσυναίσθησης, της υπεύθυνης συμπεριφοράς στο διαδίκτυο και της κατανόησης του αντικτύπου του ψηφιακού περιβάλλοντος στην ψυχική υγεία και ευημερία, ως σημαντικά στοιχεία για την πρόληψη του κυβερνοεκφοβισμού και την προώθηση της ψηφιακής ευημερίας·

9.       υπογραμμίζει τη σημασία της χρήσης όλων των σχετικών διαθέσιμων ρυθμιστικών μέσων και της προώθησης της συνεργασίας μεταξύ όλων των σχετικών φορέων, ανάλογα με τις ανάγκες, προκειμένου να επιτευχθεί μια ενωσιακή προσέγγιση όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση·

10.     επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για την προώθηση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας ανά την ΕΕ· τονίζει τον σημαντικό ρόλο των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, των κοινοτικών πρωτοβουλιών, των εθελοντών και των πολιτιστικών φορέων στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης, που έχει ως αποτέλεσμα την προώθηση του διαλόγου στη δημόσια συζήτηση·

11.     επικροτεί το έργο της ομάδας εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής για τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Μέσων (EDMO), καθώς και τον σημαντικό τους ρόλο στη συνεργασία μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, των ερευνητών και των επαγγελματιών, με σκοπό την οικοδόμηση μιας διεπιστημονικής κοινότητας εμπειρογνωμόνων, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης· ζητεί την ενίσχυση των δραστηριοτήτων τους στον τομέα του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας, ώστε να στηριχθεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών·

12.     υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να ενσωματωθεί ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση στα σχολικά προγράμματα καθ’ όλη τη διάρκεια της τυπικής εκπαίδευσης, και ότι είναι αναγκαίο να αναπτυχθεί μια τεκμηριωμένη και ολιστική προσέγγιση όσον αφορά τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών στα σχολεία·

13.     τονίζει ότι είναι σημαντικό να προωθείται ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση πέρα από την τυπική εκπαίδευση και στον χώρο εργασίας, προκειμένου να διασφαλιστεί μια προσέγγιση διά βίου μάθησης που θα περιλαμβάνει το σύνολο της κοινωνίας, στην οποία θα συμμετέχουν οι κυβερνήσεις, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, η κοινωνία των πολιτών, οι οργανισμοί μέσων ενημέρωσης, οι τεχνολογικές πλατφόρμες και οι οικογένειες·

14.     καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να θεσπίσει ένα διαρθρωμένο πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης για τις εθνικές δράσεις γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων μετρήσιμων δεικτών για την αξιολόγηση των γνώσεων, των συμπεριφορικών αποτελεσμάτων, της ανάπτυξης κριτικής σκέψης και της ανθεκτικότητας στην παραπληροφόρηση, μεταξύ άλλων μέσω διαχρονικών μελετών και της αξιολόγησης προσεγγίσεων κατάλληλων για την ηλικία και προγραμμάτων γονικής στήριξης·

Γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακή μάθηση: ενίσχυση των πυλώνων του σύγχρονου οικοσυστήματος μέσων επικοινωνίας

15.     καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν για την καθιέρωση συντονισμένης προσέγγισης της ΕΕ όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση·

16.     καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει και, κατά περίπτωση, να προτείνει μια σαφή κοινή προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά την ηλικιακά κατάλληλη πρόσβαση σε επιγραμμικές πλατφόρμες, ιδίως πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ακολουθώντας προσέγγιση που βασίζεται στην προστασία της ευημερίας των παιδιών, στην αναγνώριση των αναγκών γνωστικής και συναισθηματικής ανάπτυξης των ανηλίκων και στην ανάγκη διασφάλισης ενός ασφαλούς και ηλικιακά κατάλληλου ψηφιακού περιβάλλοντος, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των διαφορών στις εθνικές προσεγγίσεις·

17.     καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, να διασφαλίσει την εφαρμογή της και να προτείνει στοχευμένες τροποποιήσεις για την περαιτέρω αύξηση των επιπέδων προστασίας των χρηστών σε πλατφόρμες ανταλλαγής βίντεο, ιδίως των ανηλίκων, να επεκτείνει τους κανόνες για το περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης στους επηρεαστές γνώμης και τους δημιουργούς περιεχομένου, και να διασφαλίσει την αποτελεσματική επισήμανση του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ, χειρίζεται ΤΝ και χρηματοδοτείται εμπορικά, χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά σε σημάνσεις ή αυτοματοποιημένους δείκτες·

18.     ζητεί την ανάπτυξη και προώθηση κωδίκων δεοντολογίας και σαφών κατευθυντήριων γραμμών για τους επηρεαστές γνώμης και τους δημιουργούς περιεχομένου σχετικά με την ενσωμάτωση στο περιεχόμενό τους των αρχών του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης, δεδομένου του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν στη διαμόρφωση των προτύπων κατανάλωσης πληροφοριών, ιδίως μεταξύ των νέων· ενθαρρύνει τις επιγραμμικές πλατφόρμες να προβάλλουν, μεταξύ άλλων μέσω των συστημάτων συστάσεων, περιεχόμενο που προάγει ενεργά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας, την κριτική σκέψη και την ασφάλεια στο διαδίκτυο·

19.     καλεί τα κράτη μέλη να παρέχουν αποτελεσματική εποπτεία και να διασφαλίζουν ότι οι πλατφόρμες ανταλλαγής βίντεο συμμορφώνονται με την υποχρέωσή τους να παρέχουν αποτελεσματικά μέτρα και εργαλεία γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και να ευαισθητοποιούν τους χρήστες σχετικά με τα εν λόγω μέτρα και εργαλεία, όπως ορίζεται στο άρθρο 28β παράγραφος 3 της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων· καλεί τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και τους αντίστοιχους φορείς να χρησιμοποιήσουν τον μηχανισμό συνεργασίας που θεσπίστηκε δυνάμει του άρθρου 15 του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική τήρηση της υποχρέωσης αυτής σε ολόκληρη την ΕΕ·

20.     υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση, βάσει του άρθρου 33α της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, να προωθούν την ανάπτυξη δεξιοτήτων σχετικά με την παιδεία για τα μέσα και να λαμβάνουν μέτρα για τον σκοπό αυτόν, καθώς και να υποβάλλουν σχετική έκθεση στην Επιτροπή· ενθαρρύνει τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές των μέσων ενημέρωσης να διαβουλεύονται με εκπροσώπους όλων των πληθυσμιακών ομάδων κατά την εκπόνηση των εν λόγω μέτρων και να υιοθετούν μια εξατομικευμένη προσέγγιση, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των ηλικιακών ομάδων, κατά την εφαρμογή των εν λόγω μέτρων· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι εν λόγω αρχές διαθέτουν σταθερή και ειδική χρηματοδότηση για την προώθηση και την εφαρμογή μέτρων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας·

21.     παροτρύνει τις πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες να θέσουν σε εφαρμογή εύλογα, αναλογικά και αποτελεσματικά μέτρα μετριασμού για την αντιμετώπιση των συστημικών κινδύνων που απορρέουν από την εκμετάλλευση των ανεπαρκών δεξιοτήτων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακής μάθησης των χρηστών, ιδίως των ανηλίκων, όπως απαιτείται από την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες· ζητεί οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες να διενεργούν εκτιμήσεις επιπτώσεων όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση, ώστε να προσδιορίζουν προορατικά τον τρόπο με τον οποίο ο σχεδιασμός των υπηρεσιών τους μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα των χρηστών να έχουν πρόσβαση σε περιεχόμενο, να δημιουργούν περιεχόμενο και να αλληλεπιδρούν με αυτό·

22.     τονίζει ότι οι εν λόγω εκτιμήσεις επιπτώσεων θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις στην ευημερία και τη γνωστική και κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη και την ψυχική υγεία των χρηστών, καθώς και τους κινδύνους που συνδέονται με χαρακτηριστικά σχεδιασμού που βασίζονται στη συμμετοχή ή είναι δυνητικά εθιστικά· ζητεί οι εκτιμήσεις αυτές να καταστούν διαφανείς, ανεξάρτητες και διαθέσιμες στο κοινό·

23.     καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι δεσμεύσεις για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας εφαρμόζονται αποτελεσματικά στο πλαίσιο του κώδικα δεοντολογίας της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες σχετικά με την παραπληροφόρηση·

24.     καλεί την Επιτροπή να εντάξει τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση στην αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες σχετικά με μέτρα για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο, ιδίως όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και τα μέτρα ψηφιακής μάθησης που θα μπορούσαν να ληφθούν από επιγραμμικές πλατφόρμες για τη διασφάλιση ηλικιακά κατάλληλης εμπειρίας για τους ανηλίκους στο διαδίκτυο·

25.     καλεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Μέσων Ενημέρωσης να αξιοποιήσει τον διαρθρωμένο διάλογο που προβλέπεται στο άρθρο 19 του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, προκειμένου να παρακολουθεί τις δράσεις που αναλαμβάνουν οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες στον τομέα του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και να ενισχύσει τον διάλογο μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων όσον αφορά την προώθηση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης, καθώς και την προβολή αξιόπιστων διαδικτυακών μέσων ενημέρωσης·

26.     τονίζει ότι οι πολιτικές για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας πρέπει να σέβονται πλήρως την ελευθερία της έκφρασης και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης, και θα πρέπει να ενδυναμώνουν τους χρήστες χωρίς να περιορίζουν την πρόσβαση σε ποικίλες πηγές πληροφόρησης·

27.     τονίζει ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας δεν εξαρτάται μόνο από την ικανότητα των χρηστών να αξιολογούν τις πληροφορίες με κριτικό πνεύμα, αλλά και από την ύπαρξη ισχυρής, ανεξάρτητης και υψηλής ποιότητας δημοσιογραφίας που παρέχει αξιόπιστες, επαληθευμένες και πολυφωνικές πληροφορίες· καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τη στήριξη των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, δεδομένου του ουσιαστικού ρόλου τους στην ενημέρωση των πολιτών, μεταξύ άλλων με την προώθηση της δίκαιης αμοιβής για δημοσιογραφικό περιεχόμενο και τη διασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης, ιδίως μέσω προγραμμάτων όπως το μελλοντικό πρόγραμμα AgoraEU·

28.     ζητεί από την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα στις δράσεις για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας στο πλαίσιο του προγράμματος για την ανθεκτικότητα των μέσων ενημέρωσης και να διασφαλίσει ότι οι δράσεις αυτές καλύπτουν όλες τις ηλικιακές κατηγορίες (νέους, ενήλικες και ηλικιωμένους) στις αγροτικές, απομακρυσμένες και αστικές περιοχές·

29.     καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα εθνικά μέτρα γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας περιλαμβάνουν ειδικές στρατηγικές προβολής για τις κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούσες ομάδες, τα άτομα με αναπηρία, τα άτομα που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές και τα άτομα με χαμηλότερα επίπεδα ψηφιακών δεξιοτήτων, προκειμένου να αποφευχθεί η ενίσχυση ευρύτερων ανισοτήτων λόγω των κενών στον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και στην ψηφιακή μάθηση·

30.     τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί σταθερή και μακροπρόθεσμη ενωσιακή χρηματοδότηση για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση· καλεί την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα σε πρωτοβουλίες γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας στο πλαίσιο σχετικών προγραμμάτων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του μελλοντικού προγράμματος AgoraEU, με έμφαση στην κριτική σκέψη, την ανθεκτικότητα στην παραπληροφόρηση και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης·

31.     καλεί την ομάδα εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής για τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Μέσων Ενημέρωσης και το ευρωπαϊκό συμβούλιο ψηφιακών υπηρεσιών να συνεργαστούν στενά σε θέματα που σχετίζονται με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση, και να παράσχουν περαιτέρω καθοδήγηση σχετικά με πρακτικές δράσεις που θα μπορούσαν να αναληφθούν σε εθνικό επίπεδο·

32.     ζητεί από την Επιτροπή να αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή εβδομάδα για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας ως ετήσια εμβληματική εκδήλωση για την ανάδειξη παραδειγμάτων βέλτιστων πρακτικών και την παροχή ενός συμπεριληπτικού φόρουμ συζήτησης και ανάπτυξης ικανοτήτων, καθώς και να ενθαρρύνει ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων μερών και θεσμών, συμπεριλαμβανομένων των γραφείων σύνδεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EPLO) στα κράτη μέλη και διεθνών οργανισμών, να συμμετάσχουν ενεργά στην προώθηση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης, διασφαλίζοντας ότι οι εκδηλώσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την πολυφωνία των απόψεων·

Γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακή μάθηση: προώθηση ενός ολιστικού και μελλοντοστραφούς εκπαιδευτικού συστήματος

33.     καλεί την Επιτροπή να αναγνωρίσει τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή εκπαίδευση ως βασικές δεξιότητες για όλους τους πολίτες· καλεί τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση στα εκπαιδευτικά τους προγράμματα με τρόπο κατάλληλο ανά ηλικία· τονίζει ότι τα αναλογικά εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας·

34.     καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας στον χάρτη πορείας για το 2030 σχετικά με το μέλλον της ψηφιακής εκπαίδευσης και των ψηφιακών δεξιοτήτων, καθώς και στην ενίσχυση των ψηφιακών ικανοτήτων, στην πρόληψη του κυβερνοεκφοβισμού και στην προώθηση της ψηφιακής ευημερίας·

35.     καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να παράσχει έναν ευρωπαϊκό οδηγό και άλλο εκπαιδευτικό υλικό σχετικά με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας, προσαρμοσμένο σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και τα εκπαιδευτικά επίπεδα, και να διοργανώνει τακτικά εργαστήρια, με έμφαση στην κριτική σκέψη, την επαλήθευση των πηγών πληροφόρησης, την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, την υπεύθυνη συμμετοχή των μέσων ενημέρωσης και τον ρόλο των οργανισμών ελέγχου γεγονότων, των δημοσιογραφικών φορέων αυτορρύθμισης και των κοινοτικών μέσων ενημέρωσης, καθώς και καθοδήγηση για τους γονείς και τους φροντιστές σχετικά με την ηλικιακά κατάλληλη χρήση των μέσων ενημέρωσης, τους διαδικτυακούς κινδύνους και τα εργαλεία ΤΝ·

36.     ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να διαβουλεύονται και να συνεργάζονται με εκπαιδευτικούς, ερευνητές, την ακαδημαϊκή κοινότητα, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, γονείς, φροντιστές και οργανώσεις νεολαίας κατά την ανάπτυξη και την αξιολόγηση πρωτοβουλιών γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακής μάθησης, ώστε να διασφαλίζεται ότι ανταποκρίνονται στις ανάγκες των εκπαιδευομένων και των εκπαιδευτών·

37.     καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να διασφαλίσουν ότι η χρήση εργαλείων ψηφιακής μάθησης στην εκπαίδευση δεν υπόκειται σε αθέμιτη εμπορική επιρροή· τονίζει ότι η συνεργασία με φορείς του ιδιωτικού τομέα θα πρέπει να είναι διαφανής, καθοδηγούμενη από την εκπαίδευση και προς το δημόσιο συμφέρον·

38.     καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και τα προγράμματα ψηφιακής μάθησης, ώστε να μπορούν οι χρήστες να διακρίνουν μεταξύ συντακτικού, εμπορικού και συνθετικού περιεχομένου και να εντοπίζουν τεχνικές πειθούς· τονίζει την ανάγκη να ενσωματωθεί ο γραμματισμός στον τομέα της ΤΝ σε αυτά τα προγράμματα, ώστε να καταστεί δυνατή η αναγνώριση του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ και των σχετικών κινδύνων χειραγώγησης και παραπληροφόρησης·

39.     καλεί την Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, να αξιολογήσει επειγόντως και διεξοδικά τον αντίκτυπο των ψηφιακών συσκευών και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των εργαλείων ΤΝ, σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα στα μαθησιακά αποτελέσματα, στη γνωστική ανάπτυξη, την ευημερία, την ψυχική υγεία και την ικανότητα συγκέντρωσης, προκειμένου να υποστηριχθεί η υπεύθυνη χρήση τους στα σχολεία· παροτρύνει την Επιτροπή να προτείνει, όπου απαιτείται, μέτρα πολιτικής, τα οποία θα μπορούσαν να προβλέπουν στοχευμένους περιορισμούς ή απαγορεύσεις, ιδίως στην προσχολική εκπαίδευση, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση είναι αυστηρά δικαιολογημένη από παιδαγωγική άποψη, ηλικιακά κατάλληλη, αναλογική και βασισμένη σε ανεξάρτητα επιστημονικά στοιχεία, έτσι ώστε τα εν λόγω εργαλεία να υποστηρίζουν τις μαθησιακές διαδικασίες και όχι να τις υποκαθιστούν·

40.     ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη συνεχή κατάρτιση τόσο των εκπαιδευτών —στην τυπική, μη τυπική ή άτυπη εκπαίδευση— όσο και των βιβλιοθηκονόμων στην εκπαίδευση στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή εκπαίδευση, με την υποστήριξη επαρκούς χρηματοδότησης· καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει την κατάρτιση σχετικά με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας μέσω κέντρων ασφαλέστερου διαδικτύου, της πλατφόρμας «Ένα καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά» και σχετικών πλατφορμών της ΕΕ·

41.     καλεί την Επιτροπή και τις αρμόδιες εθνικές ρυθμιστικές αρχές ή φορείς να διοργανώσουν εκπαιδευτικές εκστρατείες και εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση, με στόχο την ενίσχυση της συνειδητοποίησης του τρόπου με τον οποίο τα ψηφιακά περιβάλλοντα διαμορφώνουν τη συμπεριφορά στο διαδίκτυο, καθώς και σχετικά με τα διαθέσιμα μέτρα γονικού ελέγχου, τις υφιστάμενες νομικές υποχρεώσεις των επιγραμμικών πλατφορμών και τους διαθέσιμους μηχανισμούς στήριξης, συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών που παρέχουν προσβάσιμη υποστήριξη ψυχικής υγείας·

42.     καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τον διά βίου γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση για όλους τους πολίτες, με στόχο τους ενήλικες, τους ηλικιωμένους και τους ευάλωτους πληθυσμούς·

43.     αναγνωρίζει τον ρόλο των δημόσιων βιβλιοθηκών, των κοινοτικών κέντρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών ως αξιόπιστων, προσβάσιμων και συμπεριληπτικών κόμβων για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση, καθώς συμβάλλουν στην κοινωνική ένταξη, τη δημοκρατική συμμετοχή και την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, στον πολιτισμό και στην πληροφόρηση· καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις εταιρικές σχέσεις και τις επενδύσεις στις εν λόγω βασικές τοπικές υποδομές, μέσω επαρκούς χρηματοδότησης, κατάρτισης του προσωπικού και πρόσβασης σε επικαιροποιημένα ψηφιακά εργαλεία και πόρους·

44.     καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να στηρίξουν, σε συνεργασία με φορείς δημόσιου συμφέροντος και σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, την ανάπτυξη ανθεκτικών και αξιόπιστων ψηφιακών οικοσυστημάτων που ενισχύουν την ψηφιακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης, την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης και την πρόσβαση των πολιτών σε ακριβείς και αξιόπιστες πληροφορίες·

45.     καλεί τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές τους να προωθήσουν τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή εκπαίδευση με καινοτόμο και δημιουργικό τρόπο, τόσο στο φυσικό όσο και στο ψηφιακό αστικό περιβάλλον, με σκοπό την ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής και της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά· τονίζει ότι οι πόλεις διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της ασφάλειας και της προστασίας των δημόσιων χώρων, οι οποίοι επηρεάζονται όλο και περισσότερο από το περιβάλλον πληροφοριών·

Prison Libraries_Ενωση

Green Libraries_Ενωση