Μια νέα στρατηγική για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,
– έχοντας υπόψη την οδηγία (EE) 2018/1808 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 14ης Νοεμβρίου 2018, για την τροποποίηση της οδηγίας 2010/13/ΕΕ για τον συντονισμό ορισμένων νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παροχή υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων (οδηγία για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων) ενόψει των μεταβαλλόμενων συνθηκών της αγοράς[1],
– έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1083 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Απριλίου 2024, σχετικά με τη θέσπιση κοινού πλαισίου για τις υπηρεσίες μέσων ενημέρωσης στην εσωτερική αγορά και την τροποποίηση της οδηγίας 2010/13/ΕΕ (ευρωπαϊκός κανονισμός για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης)[2],
– έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2022/2065 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 2022, σχετικά με την ενιαία αγορά ψηφιακών υπηρεσιών και την τροποποίηση της οδηγίας 2000/31/ΕΚ (πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες)[3],
– έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2024/1689 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024, για τη θέσπιση εναρμονισμένων κανόνων σχετικά με την τεχνητή νοημοσύνη και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 300/2008, (ΕΕ) αριθ. 167/2013, (ΕΕ) αριθ. 168/2013, (ΕΕ) 2018/858, (ΕΕ) 2018/1139 και (ΕΕ) 2019/2144 και των οδηγιών 2014/90/ΕΕ, (ΕΕ) 2016/797 και (ΕΕ) 2020/1828 (κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη)[4],
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 25ης Μαρτίου 2021 σχετικά με τη διαμόρφωση της πολιτικής για την ψηφιακή εκπαίδευση[5],
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 11ης Μαΐου 2022, με τίτλο «Μια ψηφιακή δεκαετία για τα παιδιά και τις νέες/τους νέους: η νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για ένα καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά (BIK+)» (COM(2022)0212),
– έχοντας υπόψη την κοινή ανακοίνωση της Επιτροπής και της Ύπατης Εκπροσώπου της Ένωσης για θέματα εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφαλείας, της 12ης Νοεμβρίου 2025, με τίτλο «Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας: Ενδυνάμωση ισχυρών και ανθεκτικών δημοκρατιών» (JOIN(2025)0791),
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 5ης Μαρτίου 2025, σχετικά με το σχέδιο δράσης για τις βασικές δεξιότητες (COM(2025)0088),
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Δεκεμβρίου 2020, με τίτλο «Τα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης κατά την ψηφιακή δεκαετία: Σχέδιο δράσης για τη στήριξη της ανάκαμψης και του μετασχηματισμού» (COM(2020)0784),
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 10ης Φεβρουαρίου 2026, με τίτλο «Σχέδιο δράσης κατά του κυβερνοεκφοβισμού — Πιο ασφαλείς στο διαδίκτυο, πιο δυνατοί μαζί» (CΟΜ(2026)0071),
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 5ης Μαρτίου 2026, με τίτλο «Στρατηγική για τη διαγενεακή δικαιοσύνη» (COM(2026)0110),
– έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Νοεμβρίου 2025 σχετικά με την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο[6],
– έχοντας υπόψη το σύμφωνο των Ηνωμένων Εθνών για το μέλλον, της 22ας Σεπτεμβρίου 2024,
– έχοντας υπόψη το ψήφισμα του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αντιπροσώπων των κυβερνήσεων των κρατών μελών, συνελθόντων στο πλαίσιο του Συμβουλίου σχετικά με πλαίσιο ευρωπαϊκής συνεργασίας στον τομέα της νεολαίας με τίτλο «Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη νεολαία 2019-2027»[7],
– έχοντας υπόψη τη δημοσίευση της Επιτροπής με τίτλο «Guidelines on the ethical use of artificial intelligence and data in teaching and learning for Educators» (Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη δεοντολογική χρήση τεχνητής νοημοσύνης και δεδομένων στη διδασκαλία και τη μάθηση για εκπαιδευτικούς), που δημοσιεύθηκε το 2026,
– έχοντας υπόψη τη δημοσίευση της Επιτροπής με τίτλο «Guidelines for teaching informatics: practical strategies for European classrooms» (Κατευθυντήριες γραμμές για τη διδασκαλία της πληροφορικής: πρακτικές στρατηγικές για τα ευρωπαϊκά σχολεία), που δημοσιεύθηκε το 2026,
– έχοντας υπόψη τη δημοσίευση της Επιτροπής με τίτλο «Wellbeing and mental health at school – Guidelines for education policymakers» (Ευεξία και ψυχική υγεία στο σχολείο — Κατευθυντήριες γραμμές για τους υπεύθυνους χάραξης εκπαιδευτικής πολιτικής), που δημοσιεύθηκε το 2024,
– έχοντας υπόψη τη δημοσίευση του Κοινού Κέντρου Ερευνών με τίτλο «Social media usage and adolescents’ mental health in the EU» (Η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και η ψυχική υγεία των εφήβων στην ΕΕ», που δημοσιεύθηκε το 2025,
– έχοντας υπόψη τις εκθέσεις της UNESCO, ιδίως την έκθεση με τίτλο «Media and information literacy for all: closing the gaps: global analysis of the current state of play of media and information literacy» (Γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και σε θέματα πληροφοριών για όλους — γεφύρωση του χάσματος: παγκόσμια ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης στον τομέα του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και σε θέματα πληροφοριών), που δημοσιεύθηκε το 2025,
– έχοντας υπόψη τη δημοσίευση του ΟΟΣΑ με τίτλο «Pisa 2022 Results (Volume II): Learning During –and From– Disruption» [Αποτελέσματα του προγράμματος PISA 2022 (Τόμος ΙΙ): μάθηση εν μέσω —και μέσω— διαταραχών], που δημοσιεύθηκε το 2023,
– έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 10ης Οκτωβρίου 2025, με τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με τη λήψη μέτρων για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο, σύμφωνα με το άρθρο 28 παράγραφος 4 του κανονισμού (ΕΕ) 2022/2065»[8],
– έχοντας υπόψη τη Διεθνή Σύμβαση για τα δικαιώματα του παιδιού, της 20ής Νοεμβρίου 1989, και τη Γενική Παρατήρηση αριθ. 25 του 2021 αυτής, σχετικά με τα δικαιώματα των παιδιών σε σχέση με το ψηφιακό περιβάλλον,
– έχοντας υπόψη τη δημοσίευση του ΟΟΣΑ με τίτλο «Σύσταση του Συμβουλίου για τα παιδιά στο ψηφιακό περιβάλλον», που δημοσιεύτηκε το 2025,
– έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές του Συμβουλίου της Ευρώπης για τον σεβασμό, την προστασία και την τήρηση των δικαιωμάτων του παιδιού στο ψηφιακό περιβάλλον, οι οποίες δημοσιεύθηκαν το 2018,
– έχοντας υπόψη την έκθεση του Συμβουλίου της Ευρώπης με τίτλο «Media Literacy for all: Supporting marginalised groups through community media» (Γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας για όλους: στήριξη των περιθωριοποιημένων ομάδων μέσω των κοινοτικών μέσων ενημέρωσης), που δημοσιεύτηκε το 2020,
– έχοντας υπόψη το έγγραφο πολιτικής της διευθύνουσας επιτροπής για τα μέσα ενημέρωσης και την κοινωνία της πληροφορίας (CDMSI), με τίτλο «National Media and Information Literacy (MIL) Strategies: Practical Steps and Indicators» (Εθνικές στρατηγικές για τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης και την πληροφόρηση: πρακτικά μέτρα και δείκτες), το οποίο δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο του 2025,
– έχοντας υπόψη το άρθρο 55 του Κανονισμού του,
– έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (A10-0173/2026),
Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση είναι ουσιαστικής σημασίας για να αποκτήσουν οι πολίτες τις κρίσιμες δεξιότητες που απαιτούνται για την αξιολόγηση, την επαλήθευση, τη δημιουργία και την ανταλλαγή πληροφοριών και περιεχομένου των μέσων επικοινωνίας αυτόνομα και υπεύθυνα σε παραδοσιακές και επιγραμμικές πλατφόρμες, καθώς και για να πραγματοποιούν τεκμηριωμένες επιλογές σε ένα συνεχώς εξελισσόμενο περιβάλλον πληροφοριών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δεξιότητες αυτές ενισχύουν τη συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, την κοινωνική ένταξη και τη δημοκρατική ανθεκτικότητα·
Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση παρέχουν βασικές δεξιότητες στη σύγχρονη κοινωνία και είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση της διάδοσης της παραπληροφόρησης, της μείωσης της εμπιστοσύνης στα μέσα ενημέρωσης και του αντικτύπου των επιγραμμικών πλατφορμών, των νέων παραγόντων των μέσων επικοινωνίας, όπως είναι οι επηρεαστές γνώμης και οι δημιουργοί περιεχομένου, και της τεχνητής νοημοσύνης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση είναι απαραίτητα στο πλαίσιο των μεταβαλλόμενων προτύπων κατανάλωσης των πληροφοριών που βασίζονται στην «κουλτούρα κύλισης» (scrolling culture)·
Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση είναι απαραίτητα στοιχεία για τη διασφάλιση της ψηφιακής ευημερίας των χρηστών·
Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τρόποι πρόσβασης στα μέσα ενημέρωσης και στο ψηφιακό περιεχόμενο έχουν αλλάξει σημαντικά, καθώς οι χρήστες, ιδίως οι ανήλικοι και οι νέοι, επιλέγουν όλο και πιο συχνά στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης περιεχόμενο προσαρμοσμένο στις προτιμήσεις τους, παρακολουθούν λεπτομερώς τη δραστηριότητα των επηρεαστών γνώμης, ακολουθούν σε μεγάλο βαθμό τις αλγοριθμικές συστάσεις και η προσοχή τους είναι πολύ πιο κατακερματισμένη σε σύγκριση με τη χρήση των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να εξατομικεύσουν γρήγορα τις ροές τους, με αποτέλεσμα οι χρήστες, ιδίως οι ανήλικοι, οι ηλικιωμένοι χρήστες και άλλοι ευάλωτοι χρήστες, να εκτίθενται στον κίνδυνο ενίσχυσης επιβλαβών περιεχομένων ή να εγκλωβίζονται σε «φούσκες πληροφοριών»·
Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα σχεδιαστικά στοιχεία των ψηφιακών πλατφορμών, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων αλγοριθμικών συστάσεων, μπορούν να επηρεάσουν την επιλογή και την προβολή του περιεχομένου και να συμβάλουν στη διακύβευση της ευημερίας των χρηστών και στην έκθεσή τους σε επιβλαβές περιεχόμενο·
ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, στην τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση, οι πολίτες της ΕΕ θα πρέπει να διαθέτουν ευρύ φάσμα γνωστικών, τεχνικών και κοινωνικών δεξιοτήτων για την αποτελεσματική πρόσβαση στο περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης και την ανάλυση αυτού και, ως εκ τούτου, να παραμένουν ανθεκτικοί σε πιθανές ενέργειες χειραγώγησης ή υβριδικές επιθέσεις που αποσκοπούν στην αποσταθεροποίηση του πολιτικού λόγου και των δημοκρατικών διαδικασιών·
Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η υψηλής ποιότητας, ανεξάρτητη και πολυφωνική δημοσιογραφία αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο των δημοκρατικών κοινωνιών και διαδραματίζει καίριο ρόλο στην ενίσχυση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας, στην καταπολέμηση της παραπληροφόρησης και στην αύξηση της εμπιστοσύνης των πολιτών στο οικοσύστημα πληροφοριών, ενώ έχει θετικό αντίκτυπο στην οικονομική βιωσιμότητα του τομέα των μέσων ενημέρωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα δημόσια μέσα ενημέρωσης διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην επιδίωξη των στόχων αυτών και χρήζουν επαρκούς και βιώσιμης χρηματοδότησης·
Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή εκπαίδευση πρέπει να θεωρούνται αναπόσπαστα στοιχεία μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής διά βίου μάθησης, η οποία θα πρέπει να καλύπτει τις ειδικές ανάγκες των εκπαιδευομένων και των ενδιαφερόμενων μερών στο εκπαιδευτικό οικοσύστημα εκπαίδευσης και στο οικοσύστημα πληροφοριών, συμπεριλαμβανομένων των γονέων, των φροντιστών, των εκπαιδευτικών, των μέσων ενημέρωσης, των δημοσιογράφων, των βιβλιοθηκών, των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και των νέων παραγόντων των μέσων ενημέρωσης, όπως οι επηρεαστές γνώμης και οι δημιουργοί περιεχομένου· λαμβάνοντας υπόψη ότι στη στρατηγική για τη διαγενεακή δικαιοσύνη αναγνωρίζονται η διά βίου μάθηση, οι ψηφιακές δεξιότητες, ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ενεργός συμμετοχή όλων των ηλικιακών ομάδων ως βασικές προϋποθέσεις για τη διαγενεακή δικαιοσύνη και την ανθεκτικότητα των δημοκρατικών κοινωνιών·
Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αποτελεσματικός γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση απαιτούν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στην εκπαίδευση και ένα πλουραλιστικό περιβάλλον πληροφόρησης·
Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά έχουν πρόσβαση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε ολοένα και μικρότερη ηλικία, καθώς το 97 % των νέων στην ΕΕ χρησιμοποιούν το διαδίκτυο καθημερινά και οι πλατφόρμες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν την κύρια πηγή πληροφόρησης για τους νέους ηλικίας 15-24 ετών[9]·
ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προσεγγίσεις όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση ποικίλλουν ανά την ΕΕ, καθώς διαπιστώνονται σημαντικές διαφορές όσον αφορά την ενσωμάτωσή τους στα σχολικά προγράμματα και το επίπεδο της οικονομικής ή διοικητικής στήριξης που παρέχεται για σχετικές δράσεις ή προγράμματα, καθώς και όσον αφορά τις αρμόδιες αρχές ή φορείς και τη μεταξύ τους συνεργασία·
ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το γενικό σχόλιο αριθ. 25 για με τα δικαιώματα των παιδιών σχετικά με το ψηφιακό περιβάλλον, το οποίο εγκρίθηκε από την Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού το 2021, ορίζει ότι τα δικαιώματα του παιδιού πρέπει να γίνονται σεβαστά, να προστατεύονται και να τηρούνται στο ψηφιακό περιβάλλον και ότι, κατά τη διάθεση των προϊόντων και των υπηρεσιών τους στα παιδιά, οι πάροχοι ψηφιακών υπηρεσιών πρέπει να τηρούν τα υψηλότερα πρότυπα δεοντολογίας, ιδιωτικότητας και ασφάλειας, καθώς και ηλικιακής καταλληλότητας·
ΙΓ. λαμβάνοντας υπόψη ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και οι δεξιότητες ψηφιακής μάθησης θα πρέπει να καλλιεργούνται από μικρή ηλικία, καθώς η ένταξή τους στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση συμβάλλει στην καλύτερη προετοιμασία των παιδιών για τις προκλήσεις του ψηφιακού περιβάλλοντος, με τρόπο κατάλληλο για την ηλικία και το στάδιο ανάπτυξής τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι δεξιότητες αυτές είναι εξίσου απαραίτητες καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου και απαιτούν μια προσέγγιση διά βίου μάθησης·
ΙΔ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόωρη χρήση ψηφιακών εργαλείων ή τεχνολογιών από ανηλίκους πριν από την ανάπτυξη βασικών δεξιοτήτων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και κριτικής σκέψης με αναλογικά εργαλεία τούς εκθέτει σε πληθώρα ψηφιακών και διαδικτυακών κινδύνων τους οποίους ενδέχεται να μην είναι ακόμη σε θέση να αναγνωρίσουν ή να διαχειριστούν·
ΙΕ. λαμβάνοντας υπόψη ότι όλες οι πληθυσμιακές ομάδες, και ιδίως οι ανήλικοι, οι νέοι, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία και τα άτομα που ζουν σε αγροτικές ή απομακρυσμένες περιοχές με περιορισμένες ψηφιακές υποδομές, εξακολουθούν να διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο εκμετάλλευσης στο ψηφιακό περιβάλλον· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολίτες όλων των ηλικιών, ιδίως οι ανήλικοι, των οποίων οι γνωστικές ικανότητες βρίσκονται υπό ανάπτυξη, είναι ευάλωτοι σε κινδύνους που σχετίζονται με περιεχόμενο που παράγεται από ΤΝ και διαλογικά ρομπότ·
ΙΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η θέσπιση ελάχιστου ορίου ηλικίας για την προστασία των ανηλίκων κατά τη χρήση επιγραμμικών πλατφορμών, συμπεριλαμβανομένων των συζητήσεων σχετικά με το ελάχιστο όριο ηλικίας, την επαλήθευση της ηλικίας και τον γονικό έλεγχο, έχει αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής τόσο σε εθνικό όσο και σε ενωσιακό επίπεδο·
ΙΖ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Μάρτιο του 2026, η Επιτροπή συγκρότησε ειδική ομάδα εμπειρογνωμόνων για την ασφάλεια των παιδιών στο διαδίκτυο, αποστολή της οποίας είναι να καταρτίσει συστάσεις για την καλύτερη προστασία και ενδυνάμωση των παιδιών στο ψηφιακό περιβάλλον· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ομάδα εξετάζει επίσης τη σημασία του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης για τα παιδιά, τους γονείς και τους εκπαιδευτικούς·
ΙΗ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η νομοθεσία της ΕΕ για τα οπτικοακουστικά μέσα και τα μέσα ενημέρωσης παρέχει ορισμό και αναγνωρίζει τη σημασία του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας, ιδίως μέσω του άρθρου 2 παράγραφος 21 του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και των υποχρεώσεων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας στο πλαίσιο της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων· λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 13 του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης αναθέτει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Μέσων Ενημέρωσης την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών σχετικά με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας·
Βασικά στοιχεία της νέας προσέγγισης για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση
1. υπογραμμίζει ότι μια μακρόπνοη προσέγγιση όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση θα πρέπει να αποσκοπεί στην απόκτηση βασικών δεξιοτήτων από τους πολίτες όλων των ηλικιών που θα τους βοηθήσουν να αξιοποιήσουν στο έπακρο το ψηφιακό περιβάλλον, να ενισχύσουν τις δημιουργικές τους ικανότητες, να επωφεληθούν από την έκθεση σε διαφορετικές πηγές και να αποφύγουν τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση και τον σχεδιασμό επιγραμμικών πλατφορμών·
2. επισημαίνει ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης των ατόμων, η οποία συμβάλλει στη λήψη τεκμηριωμένων και αυτόνομων αποφάσεων στο πλαίσιο των δημοκρατικών διαδικασιών και ενισχύει την πολιτική ευθύνη για την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης, της πόλωσης και της χειραγώγησης των πληροφοριών και των παρεμβάσεων από το εξωτερικό, ιδίως σε εκλογικά πλαίσια·
3. τονίζει ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση θα πρέπει να αντικατοπτρίζονται σε ευρύτερες πρωτοβουλίες της ΕΕ που αποσκοπούν στη διασφάλιση των δημοκρατικών διαδικασιών, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ασπίδας Δημοκρατίας·
4. αναγνωρίζει ότι οι προσεγγίσεις για τη διδασκαλία του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης πρέπει να είναι καινοτόμες, να απευθύνονται σε όλες τις πληθυσμιακές ομάδες και να είναι προσαρμοσμένες στις ανάγκες των εκπαιδευομένων, ιδίως των ευάλωτων χρηστών που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση λόγω γεωγραφικών, κοινωνικών, πολιτισμικών και οικονομικών παραγόντων·
5. αναγνωρίζει την αξία της εκπαίδευσης μεταξύ συνομηλίκων, όπως υλοποιείται από τα Κέντρα Ασφαλούς Διαδικτύου και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, ως αποτελεσματικού εργαλείου για την προσέγγιση παιδιών και εφήβων με μηνύματα σχετικά με την ασφαλή χρήση του διαδικτύου, συμπληρωματικά προς την τυπική εκπαίδευση·
6. τονίζει τους βασικούς ρόλους που διαδραματίζουν ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση στην ενδυνάμωση των χρηστών ώστε να πλοηγούνται με ασφάλεια στο ψηφιακό περιβάλλον, μεταξύ άλλων στην καταπολέμηση του κυβερνοεκφοβισμού και άλλων ειδών επιβλαβών παραγόντων στο διαδίκτυο· ειδικότερα, επισημαίνει το γεγονός ότι η παροχή δεξιοτήτων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακής μάθησης καθ’ όλη τη διάρκεια της εκπαιδευτικής πορείας και στο πλαίσιο δραστηριοτήτων διά βίου μάθησης είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη και την ενίσχυση της κριτικής σκέψης, της αυτογνωσίας και της υπεύθυνης συμπεριφοράς στο διαδίκτυο·
7. τονίζει ότι οι πολιτικές γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας θα πρέπει να αυξάνουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα ψηφιακά περιβάλλοντα και ο σχεδιασμός των πλατφορμών επηρεάζουν τον τρόπο πρόσβασης στις πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένης της ικανότητας κατανόησης της λειτουργίας των αλγορίθμων και αναγνώρισης του εθιστικού σχεδιασμού και του συναισθηματικά χειραγωγικού περιεχομένου·
8. τονίζει τον αυξανόμενο αντίκτυπο που έχουν τα ψηφιακά περιβάλλοντα στην ψυχική υγεία και την ευημερία των χρηστών· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντάξουν στα προγράμματα γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακής μάθησης την ανάπτυξη της ψηφιακής ενσυναίσθησης, της υπεύθυνης συμπεριφοράς στο διαδίκτυο και της κατανόησης του αντικτύπου του ψηφιακού περιβάλλοντος στην ψυχική υγεία και ευημερία, ως σημαντικά στοιχεία για την πρόληψη του κυβερνοεκφοβισμού και την προώθηση της ψηφιακής ευημερίας·
9. υπογραμμίζει τη σημασία της χρήσης όλων των σχετικών διαθέσιμων ρυθμιστικών μέσων και της προώθησης της συνεργασίας μεταξύ όλων των σχετικών φορέων, ανάλογα με τις ανάγκες, προκειμένου να επιτευχθεί μια ενωσιακή προσέγγιση όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση·
10. επισημαίνει ότι είναι σημαντικό να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα για την προώθηση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας ανά την ΕΕ· τονίζει τον σημαντικό ρόλο των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, των κοινοτικών πρωτοβουλιών, των εθελοντών και των πολιτιστικών φορέων στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης, που έχει ως αποτέλεσμα την προώθηση του διαλόγου στη δημόσια συζήτηση·
11. επικροτεί το έργο της ομάδας εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής για τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Ψηφιακών Μέσων (EDMO), καθώς και τον σημαντικό τους ρόλο στη συνεργασία μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής, των ερευνητών και των επαγγελματιών, με σκοπό την οικοδόμηση μιας διεπιστημονικής κοινότητας εμπειρογνωμόνων, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την ενίσχυση της ευαισθητοποίησης· ζητεί την ενίσχυση των δραστηριοτήτων τους στον τομέα του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας, ώστε να στηριχθεί η συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών·
12. υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να ενσωματωθεί ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση στα σχολικά προγράμματα καθ’ όλη τη διάρκεια της τυπικής εκπαίδευσης, και ότι είναι αναγκαίο να αναπτυχθεί μια τεκμηριωμένη και ολιστική προσέγγιση όσον αφορά τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών στα σχολεία·
13. τονίζει ότι είναι σημαντικό να προωθείται ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και η ψηφιακή μάθηση πέρα από την τυπική εκπαίδευση και στον χώρο εργασίας, προκειμένου να διασφαλιστεί μια προσέγγιση διά βίου μάθησης που θα περιλαμβάνει το σύνολο της κοινωνίας, στην οποία θα συμμετέχουν οι κυβερνήσεις, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, η κοινωνία των πολιτών, οι οργανισμοί μέσων ενημέρωσης, οι τεχνολογικές πλατφόρμες και οι οικογένειες·
14. καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να θεσπίσει ένα διαρθρωμένο πλαίσιο παρακολούθησης και αξιολόγησης για τις εθνικές δράσεις γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένων μετρήσιμων δεικτών για την αξιολόγηση των γνώσεων, των συμπεριφορικών αποτελεσμάτων, της ανάπτυξης κριτικής σκέψης και της ανθεκτικότητας στην παραπληροφόρηση, μεταξύ άλλων μέσω διαχρονικών μελετών και της αξιολόγησης προσεγγίσεων κατάλληλων για την ηλικία και προγραμμάτων γονικής στήριξης·
Γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακή μάθηση: ενίσχυση των πυλώνων του σύγχρονου οικοσυστήματος μέσων επικοινωνίας
15. καλεί τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και τα κράτη μέλη να συνεργαστούν για την καθιέρωση συντονισμένης προσέγγισης της ΕΕ όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση·
16. καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει και, κατά περίπτωση, να προτείνει μια σαφή κοινή προσέγγιση της ΕΕ όσον αφορά την ηλικιακά κατάλληλη πρόσβαση σε επιγραμμικές πλατφόρμες, ιδίως πλατφόρμες μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ακολουθώντας προσέγγιση που βασίζεται στην προστασία της ευημερίας των παιδιών, στην αναγνώριση των αναγκών γνωστικής και συναισθηματικής ανάπτυξης των ανηλίκων και στην ανάγκη διασφάλισης ενός ασφαλούς και ηλικιακά κατάλληλου ψηφιακού περιβάλλοντος, με πλήρη σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων και των διαφορών στις εθνικές προσεγγίσεις·
17. καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τις σχετικές διατάξεις της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, να διασφαλίσει την εφαρμογή της και να προτείνει στοχευμένες τροποποιήσεις για την περαιτέρω αύξηση των επιπέδων προστασίας των χρηστών σε πλατφόρμες ανταλλαγής βίντεο, ιδίως των ανηλίκων, να επεκτείνει τους κανόνες για το περιεχόμενο των μέσων ενημέρωσης στους επηρεαστές γνώμης και τους δημιουργούς περιεχομένου, και να διασφαλίσει την αποτελεσματική επισήμανση του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ, χειρίζεται ΤΝ και χρηματοδοτείται εμπορικά, χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά σε σημάνσεις ή αυτοματοποιημένους δείκτες·
18. ζητεί την ανάπτυξη και προώθηση κωδίκων δεοντολογίας και σαφών κατευθυντήριων γραμμών για τους επηρεαστές γνώμης και τους δημιουργούς περιεχομένου σχετικά με την ενσωμάτωση στο περιεχόμενό τους των αρχών του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης, δεδομένου του σημαντικού ρόλου που διαδραματίζουν στη διαμόρφωση των προτύπων κατανάλωσης πληροφοριών, ιδίως μεταξύ των νέων· ενθαρρύνει τις επιγραμμικές πλατφόρμες να προβάλλουν, μεταξύ άλλων μέσω των συστημάτων συστάσεων, περιεχόμενο που προάγει ενεργά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας, την κριτική σκέψη και την ασφάλεια στο διαδίκτυο·
19. καλεί τα κράτη μέλη να παρέχουν αποτελεσματική εποπτεία και να διασφαλίζουν ότι οι πλατφόρμες ανταλλαγής βίντεο συμμορφώνονται με την υποχρέωσή τους να παρέχουν αποτελεσματικά μέτρα και εργαλεία γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και να ευαισθητοποιούν τους χρήστες σχετικά με τα εν λόγω μέτρα και εργαλεία, όπως ορίζεται στο άρθρο 28β παράγραφος 3 της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων· καλεί τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές και τους αντίστοιχους φορείς να χρησιμοποιήσουν τον μηχανισμό συνεργασίας που θεσπίστηκε δυνάμει του άρθρου 15 του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική τήρηση της υποχρέωσης αυτής σε ολόκληρη την ΕΕ·
20. υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση, βάσει του άρθρου 33α της οδηγίας για τις υπηρεσίες οπτικοακουστικών μέσων, να προωθούν την ανάπτυξη δεξιοτήτων σχετικά με την παιδεία για τα μέσα και να λαμβάνουν μέτρα για τον σκοπό αυτόν, καθώς και να υποβάλλουν σχετική έκθεση στην Επιτροπή· ενθαρρύνει τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές των μέσων ενημέρωσης να διαβουλεύονται με εκπροσώπους όλων των πληθυσμιακών ομάδων κατά την εκπόνηση των εν λόγω μέτρων και να υιοθετούν μια εξατομικευμένη προσέγγιση, που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες όλων των ηλικιακών ομάδων, κατά την εφαρμογή των εν λόγω μέτρων· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι εν λόγω αρχές διαθέτουν σταθερή και ειδική χρηματοδότηση για την προώθηση και την εφαρμογή μέτρων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας·
21. παροτρύνει τις πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες να θέσουν σε εφαρμογή εύλογα, αναλογικά και αποτελεσματικά μέτρα μετριασμού για την αντιμετώπιση των συστημικών κινδύνων που απορρέουν από την εκμετάλλευση των ανεπαρκών δεξιοτήτων γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακής μάθησης των χρηστών, ιδίως των ανηλίκων, όπως απαιτείται από την πράξη για τις ψηφιακές υπηρεσίες· ζητεί οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες να διενεργούν εκτιμήσεις επιπτώσεων όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση, ώστε να προσδιορίζουν προορατικά τον τρόπο με τον οποίο ο σχεδιασμός των υπηρεσιών τους μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα των χρηστών να έχουν πρόσβαση σε περιεχόμενο, να δημιουργούν περιεχόμενο και να αλληλεπιδρούν με αυτό·
22. τονίζει ότι οι εν λόγω εκτιμήσεις επιπτώσεων θα πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τις επιπτώσεις στην ευημερία και τη γνωστική και κοινωνικοσυναισθηματική ανάπτυξη και την ψυχική υγεία των χρηστών, καθώς και τους κινδύνους που συνδέονται με χαρακτηριστικά σχεδιασμού που βασίζονται στη συμμετοχή ή είναι δυνητικά εθιστικά· ζητεί οι εκτιμήσεις αυτές να καταστούν διαφανείς, ανεξάρτητες και διαθέσιμες στο κοινό·
23. καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι οι δεσμεύσεις για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας εφαρμόζονται αποτελεσματικά στο πλαίσιο του κώδικα δεοντολογίας της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες σχετικά με την παραπληροφόρηση·
24. καλεί την Επιτροπή να εντάξει τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση στην αναθεώρηση των κατευθυντήριων γραμμών της πράξης για τις ψηφιακές υπηρεσίες σχετικά με μέτρα για τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου ιδιωτικότητας, ασφάλειας και προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο, ιδίως όσον αφορά τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και τα μέτρα ψηφιακής μάθησης που θα μπορούσαν να ληφθούν από επιγραμμικές πλατφόρμες για τη διασφάλιση ηλικιακά κατάλληλης εμπειρίας για τους ανηλίκους στο διαδίκτυο·
25. καλεί το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Μέσων Ενημέρωσης να αξιοποιήσει τον διαρθρωμένο διάλογο που προβλέπεται στο άρθρο 19 του ευρωπαϊκού κανονισμού για την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, προκειμένου να παρακολουθεί τις δράσεις που αναλαμβάνουν οι πολύ μεγάλες επιγραμμικές πλατφόρμες στον τομέα του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και να ενισχύσει τον διάλογο μεταξύ των παρόχων υπηρεσιών οπτικοακουστικών μέσων όσον αφορά την προώθηση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης, καθώς και την προβολή αξιόπιστων διαδικτυακών μέσων ενημέρωσης·
26. τονίζει ότι οι πολιτικές για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας πρέπει να σέβονται πλήρως την ελευθερία της έκφρασης και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης, και θα πρέπει να ενδυναμώνουν τους χρήστες χωρίς να περιορίζουν την πρόσβαση σε ποικίλες πηγές πληροφόρησης·
27. τονίζει ότι ο γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας δεν εξαρτάται μόνο από την ικανότητα των χρηστών να αξιολογούν τις πληροφορίες με κριτικό πνεύμα, αλλά και από την ύπαρξη ισχυρής, ανεξάρτητης και υψηλής ποιότητας δημοσιογραφίας που παρέχει αξιόπιστες, επαληθευμένες και πολυφωνικές πληροφορίες· καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τη στήριξη των παραδοσιακών μέσων ενημέρωσης σε ευρωπαϊκό, εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, δεδομένου του ουσιαστικού ρόλου τους στην ενημέρωση των πολιτών, μεταξύ άλλων με την προώθηση της δίκαιης αμοιβής για δημοσιογραφικό περιεχόμενο και τη διασφάλιση βιώσιμης χρηματοδότησης, ιδίως μέσω προγραμμάτων όπως το μελλοντικό πρόγραμμα AgoraEU·
28. ζητεί από την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα στις δράσεις για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας στο πλαίσιο του προγράμματος για την ανθεκτικότητα των μέσων ενημέρωσης και να διασφαλίσει ότι οι δράσεις αυτές καλύπτουν όλες τις ηλικιακές κατηγορίες (νέους, ενήλικες και ηλικιωμένους) στις αγροτικές, απομακρυσμένες και αστικές περιοχές·
29. καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι τα εθνικά μέτρα γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας περιλαμβάνουν ειδικές στρατηγικές προβολής για τις κοινωνικοοικονομικά μειονεκτούσες ομάδες, τα άτομα με αναπηρία, τα άτομα που ζουν σε απομακρυσμένες περιοχές και τα άτομα με χαμηλότερα επίπεδα ψηφιακών δεξιοτήτων, προκειμένου να αποφευχθεί η ενίσχυση ευρύτερων ανισοτήτων λόγω των κενών στον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και στην ψηφιακή μάθηση·
30. τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί σταθερή και μακροπρόθεσμη ενωσιακή χρηματοδότηση για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση· καλεί την Επιτροπή να δώσει προτεραιότητα σε πρωτοβουλίες γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας στο πλαίσιο σχετικών προγραμμάτων της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου του μελλοντικού προγράμματος AgoraEU, με έμφαση στην κριτική σκέψη, την ανθεκτικότητα στην παραπληροφόρηση και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης·
31. καλεί την ομάδα εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής για τον γραμματισμό στα μέσα ενημέρωσης, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Υπηρεσιών Μέσων Ενημέρωσης και το ευρωπαϊκό συμβούλιο ψηφιακών υπηρεσιών να συνεργαστούν στενά σε θέματα που σχετίζονται με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση, και να παράσχουν περαιτέρω καθοδήγηση σχετικά με πρακτικές δράσεις που θα μπορούσαν να αναληφθούν σε εθνικό επίπεδο·
32. ζητεί από την Επιτροπή να αξιοποιήσει την ευρωπαϊκή εβδομάδα για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας ως ετήσια εμβληματική εκδήλωση για την ανάδειξη παραδειγμάτων βέλτιστων πρακτικών και την παροχή ενός συμπεριληπτικού φόρουμ συζήτησης και ανάπτυξης ικανοτήτων, καθώς και να ενθαρρύνει ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόμενων μερών και θεσμών, συμπεριλαμβανομένων των γραφείων σύνδεσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EPLO) στα κράτη μέλη και διεθνών οργανισμών, να συμμετάσχουν ενεργά στην προώθηση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και της ψηφιακής μάθησης, διασφαλίζοντας ότι οι εκδηλώσεις αυτές αντικατοπτρίζουν την πολυφωνία των απόψεων·
Γραμματισμός στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακή μάθηση: προώθηση ενός ολιστικού και μελλοντοστραφούς εκπαιδευτικού συστήματος
33. καλεί την Επιτροπή να αναγνωρίσει τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή εκπαίδευση ως βασικές δεξιότητες για όλους τους πολίτες· καλεί τα κράτη μέλη να ενσωματώσουν τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση στα εκπαιδευτικά τους προγράμματα με τρόπο κατάλληλο ανά ηλικία· τονίζει ότι τα αναλογικά εργαλεία μπορούν να χρησιμοποιούνται για την ενίσχυση του γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας·
34. καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας στον χάρτη πορείας για το 2030 σχετικά με το μέλλον της ψηφιακής εκπαίδευσης και των ψηφιακών δεξιοτήτων, καθώς και στην ενίσχυση των ψηφιακών ικανοτήτων, στην πρόληψη του κυβερνοεκφοβισμού και στην προώθηση της ψηφιακής ευημερίας·
35. καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, να παράσχει έναν ευρωπαϊκό οδηγό και άλλο εκπαιδευτικό υλικό σχετικά με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας, προσαρμοσμένο σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και τα εκπαιδευτικά επίπεδα, και να διοργανώνει τακτικά εργαστήρια, με έμφαση στην κριτική σκέψη, την επαλήθευση των πηγών πληροφόρησης, την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, την υπεύθυνη συμμετοχή των μέσων ενημέρωσης και τον ρόλο των οργανισμών ελέγχου γεγονότων, των δημοσιογραφικών φορέων αυτορρύθμισης και των κοινοτικών μέσων ενημέρωσης, καθώς και καθοδήγηση για τους γονείς και τους φροντιστές σχετικά με την ηλικιακά κατάλληλη χρήση των μέσων ενημέρωσης, τους διαδικτυακούς κινδύνους και τα εργαλεία ΤΝ·
36. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να διαβουλεύονται και να συνεργάζονται με εκπαιδευτικούς, ερευνητές, την ακαδημαϊκή κοινότητα, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών, γονείς, φροντιστές και οργανώσεις νεολαίας κατά την ανάπτυξη και την αξιολόγηση πρωτοβουλιών γραμματισμού στα μέσα επικοινωνίας και ψηφιακής μάθησης, ώστε να διασφαλίζεται ότι ανταποκρίνονται στις ανάγκες των εκπαιδευομένων και των εκπαιδευτών·
37. καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να διασφαλίσουν ότι η χρήση εργαλείων ψηφιακής μάθησης στην εκπαίδευση δεν υπόκειται σε αθέμιτη εμπορική επιρροή· τονίζει ότι η συνεργασία με φορείς του ιδιωτικού τομέα θα πρέπει να είναι διαφανής, καθοδηγούμενη από την εκπαίδευση και προς το δημόσιο συμφέρον·
38. καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και τα προγράμματα ψηφιακής μάθησης, ώστε να μπορούν οι χρήστες να διακρίνουν μεταξύ συντακτικού, εμπορικού και συνθετικού περιεχομένου και να εντοπίζουν τεχνικές πειθούς· τονίζει την ανάγκη να ενσωματωθεί ο γραμματισμός στον τομέα της ΤΝ σε αυτά τα προγράμματα, ώστε να καταστεί δυνατή η αναγνώριση του περιεχομένου που παράγεται από ΤΝ και των σχετικών κινδύνων χειραγώγησης και παραπληροφόρησης·
39. καλεί την Επιτροπή, σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη, να αξιολογήσει επειγόντως και διεξοδικά τον αντίκτυπο των ψηφιακών συσκευών και υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων των εργαλείων ΤΝ, σε εκπαιδευτικά περιβάλλοντα στα μαθησιακά αποτελέσματα, στη γνωστική ανάπτυξη, την ευημερία, την ψυχική υγεία και την ικανότητα συγκέντρωσης, προκειμένου να υποστηριχθεί η υπεύθυνη χρήση τους στα σχολεία· παροτρύνει την Επιτροπή να προτείνει, όπου απαιτείται, μέτρα πολιτικής, τα οποία θα μπορούσαν να προβλέπουν στοχευμένους περιορισμούς ή απαγορεύσεις, ιδίως στην προσχολική εκπαίδευση, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών στην εκπαίδευση είναι αυστηρά δικαιολογημένη από παιδαγωγική άποψη, ηλικιακά κατάλληλη, αναλογική και βασισμένη σε ανεξάρτητα επιστημονικά στοιχεία, έτσι ώστε τα εν λόγω εργαλεία να υποστηρίζουν τις μαθησιακές διαδικασίες και όχι να τις υποκαθιστούν·
40. ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη συνεχή κατάρτιση τόσο των εκπαιδευτών —στην τυπική, μη τυπική ή άτυπη εκπαίδευση— όσο και των βιβλιοθηκονόμων στην εκπαίδευση στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή εκπαίδευση, με την υποστήριξη επαρκούς χρηματοδότησης· καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει την κατάρτιση σχετικά με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας μέσω κέντρων ασφαλέστερου διαδικτύου, της πλατφόρμας «Ένα καλύτερο διαδίκτυο για τα παιδιά» και σχετικών πλατφορμών της ΕΕ·
41. καλεί την Επιτροπή και τις αρμόδιες εθνικές ρυθμιστικές αρχές ή φορείς να διοργανώσουν εκπαιδευτικές εκστρατείες και εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού σχετικά με τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση, με στόχο την ενίσχυση της συνειδητοποίησης του τρόπου με τον οποίο τα ψηφιακά περιβάλλοντα διαμορφώνουν τη συμπεριφορά στο διαδίκτυο, καθώς και σχετικά με τα διαθέσιμα μέτρα γονικού ελέγχου, τις υφιστάμενες νομικές υποχρεώσεις των επιγραμμικών πλατφορμών και τους διαθέσιμους μηχανισμούς στήριξης, συμπεριλαμβανομένων των οργανισμών που παρέχουν προσβάσιμη υποστήριξη ψυχικής υγείας·
42. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τον διά βίου γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση για όλους τους πολίτες, με στόχο τους ενήλικες, τους ηλικιωμένους και τους ευάλωτους πληθυσμούς·
43. αναγνωρίζει τον ρόλο των δημόσιων βιβλιοθηκών, των κοινοτικών κέντρων και των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών ως αξιόπιστων, προσβάσιμων και συμπεριληπτικών κόμβων για τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή μάθηση, καθώς συμβάλλουν στην κοινωνική ένταξη, τη δημοκρατική συμμετοχή και την ισότιμη πρόσβαση στη γνώση, στον πολιτισμό και στην πληροφόρηση· καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις εταιρικές σχέσεις και τις επενδύσεις στις εν λόγω βασικές τοπικές υποδομές, μέσω επαρκούς χρηματοδότησης, κατάρτισης του προσωπικού και πρόσβασης σε επικαιροποιημένα ψηφιακά εργαλεία και πόρους·
44. καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να στηρίξουν, σε συνεργασία με φορείς δημόσιου συμφέροντος και σχετικά ενδιαφερόμενα μέρη, την ανάπτυξη ανθεκτικών και αξιόπιστων ψηφιακών οικοσυστημάτων που ενισχύουν την ψηφιακή ανθεκτικότητα της Ευρώπης, την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης και την πρόσβαση των πολιτών σε ακριβείς και αξιόπιστες πληροφορίες·
45. καλεί τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές τους να προωθήσουν τον γραμματισμό στα μέσα επικοινωνίας και την ψηφιακή εκπαίδευση με καινοτόμο και δημιουργικό τρόπο, τόσο στο φυσικό όσο και στο ψηφιακό αστικό περιβάλλον, με σκοπό την ενίσχυση της δημοκρατικής συμμετοχής και της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά· τονίζει ότι οι πόλεις διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διασφάλιση της ασφάλειας και της προστασίας των δημόσιων χώρων, οι οποίοι επηρεάζονται όλο και περισσότερο από το περιβάλλον πληροφοριών·